Fandom

Scratchpad

Hasła Pozytywizmu

216,076pages on
this wiki
Add New Page
Discuss this page0 Share

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Hasła pozytywizmu

Ważne dzieła filozoficzne epoki

August Comte – Wykłady filozofii pozytywnej
Herbert Spencer - Wstęp do socjologii
Hipolit Taine - Rasa, środowisko, moment
John Stuart Mill - Co to jest utylitaryzm?

August Comte

Głosił, że:

  • Filozofia pozytywna ma sens praktyczny - ma służyć poprawie życia, badać przedmioty rzeczywiste i rzeczy dostępne rozumem.
  • Celem tej filozofii jest uzyskanie wiedzy pewnej.
  • Wzorem postępowania filozofa są nauki przyrodnicze (fizyka, chemia) i ich metody: eksperyment i obserwacja.
  • Przedmiotem badań mogą być tylko fakty fizyczne, a nie psychiczne, gdyż o psychice wiedzy pewnej posiąść nie można.

Monizm przyrodniczy - inaczej jedność świata natury i ludzi, bo cały świat podlega tym samym prawom. Konsekwencją monizmu przyrodniczego było właśnie stosowanie metod biologii i fizyki, eksperymentu i obserwacji do badania sfery ludzkiej.

Scjentyzm - to zaufanie do nauki opartej na doświadczeniu i rozumowaniu, bo one są jedynymi źródłami rzetelnej wiedzy.

Praktycyzm - stawianie sobie osiągalnych, rozsądnych celów. Jest to jakby odwrotność romantycznego hasła .mierz siły na zamiary" - pozytywiści głoszą: mierz (podejmuj) zamiar według sit, które masz.

Agnostycyzm - pogląd, który zakłada, że nie można do końca poznać świata i praw nim rządzących. Są rzeczy, których rozum nie ogarnia - są i niech sobie będą, lecz nie należy się nimi zajmować. Opracowywać trzeba tylko dostępne zmysłom zjawiska i ich związki.

Relatywizm - pogląd, który głosi, że pojęcia takie jak dobro, zło, piękno, prawda są względne, zależne od relacji i okoliczności (czyli są relatywne).

Minimalizm - człowiek powinien badać minimum - ten zbiór zagadnień, który jest mu dostępny i który jest możliwy do zbadania.

John Stuart Mill

Był utylitarystą, zwolennikiem liberalizmu. Twierdził, że:

  • Filozofia powinna służyć rozwiązywaniu konkretnych i ścisłych problemów naukowych oraz organizowaniu życia społecznego.
  • Miarą wartości społeczeństw jest dawanie jednostkom prawa do samodzielnego rozwoju. Podstawowym zadaniem państwa ma być strzeżenie tej wolności w odniesieniu do wszystkich grup społecznych.
  • Utylitaryzm jest podstawowym prawem etyki. Utylitarne, to to samo co użyteczne. Tylko to, co może się przydać społeczeństwu i człowiekowi, ma prawdziwą wartość.
  • Szczęście to jednoczesna przyjemność i brak cierpienia.

Herbert Spencer:

Ewolucjonizm - W myśl tego poglądu ludzkość podlega nieustannemu rozwojowi polegającemu na wyłanianiu się kolejnych, coraz wyżej zorganizowanych form bytu z początkowego bezładu. Każda społeczność również przechodzi określone fazy rozwoju-w wypadku jednych społeczności dzieje się to szybciej, w wypadku innych -wolniej. W trakcie tej ewolucji wykształcają się rozmaite składniki kultury i cywilizacji, jak rodzina, obrzędy, obyczaje, instytucje obrony, kościoły, grupy społeczne, wreszcie instytucje państwowe i organizacje przemysłowe.

Organicyzm - Zdaniem H.Spencera wszystkie te instytucje tworzą swoisty organizm społeczny. Funkcjonuje on na zasadach zbliżonych do biologicznych: poszczególne komórki, organy tego organizmu, wypełniając swoje zadania, są zawsze powiązane z pozostałymi organami. I tak jak w każdym organizmie - schorzenie lub niedorozwój staje się przyczyną słabszego funkcjonowania pozostałych. Należy wiec dbać o „zdrowie" społeczeństwa, pamiętając, że wymaga ono jednoczesnego rozwoju wszystkich jego elementów, a także równej dbałości o każdy z nich. Trzeba również uważać w wypadku odgórnego likwidowania jakichś tradycji i obyczajów czy na pozór przestarzałych instytucji społecznych. Może się bowiem okazać, że usunięcie takiego narządu zaburzy równowagę całego organizmu.

Hipolit Taine:

Naturalizm. Pod pojęciem tym kryje się przekonanie, że życiem człowieka rządzą takie same prawa jak te, które działają w przyrodzie. Wszelkie problemy psychiczne i etyczne, wszystko to, co inni uważać by mogli za sprawy „duchowe", jest, zdaniem naturalisty, wytworem środowiska i uwarunkowań biologicznych.

Determinizm. Podstawowym zaś prawem ówczesnej biologii była świeżo sformułowana teoria doboru naturalnego (determinizmu) -brutalnej walki o byt, którą toczą między sobą gatunki i ich przedstawiciele. Prawo to, jak twierdzili naturaliści, łatwo przekłada się na ludzkie działania - niemal wszystkie one są temu prawu podporządkowane.

Hasła polskiego pozytywizmu

  • Praca organiczna – naród to organizm, każda grupa społeczna (organ) ma do wykonania jakąś pracę (ŕorganicyzm)
  • Praca u podstaw – warstwy najmniej wykształcone, najbiedniejsze, uczestniczą w rozwoju społeczeństwa; warstwy oświecone mają im w tym pomagać.
  • Emancypacja kobiet – usamodzielnienie się kobiet, domaganie się równości w dostępie kobiet do nauki, pracy i zarabiania pieniędzy.
  • Asymilacja Żydów – udział Źydów w walkach okołopowstaniowych i ich stosunek do odzyskania przez Polskę niepodległości dawały nadzieje na integrację tych narodowości. Pogrom Żydów w 1881r. zaprzepaścił te nadzieje. (Mendel Gdański)


AntykŚredniowieczeRenesansBarokOświecenieRomantyzmPozytywizmModernizm20-lecieWspółczesność
Pozytywizm
Pozytywizm
Wypracowanie
Uploadimage
Wszystkie artykuły, obrazki i szablonyZaloguj się
NewsNowe stronyToDoCiekawe stronyEdytuj

Also on Fandom

Random wikia