Fandom

Scratchpad

Historia Kankadu

216,259pages on
this wiki
Add New Page
Discuss this page0 Share

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Dzieje prehistoryczne

Pierwsi ludzie dotarli do wysp Kankadu najprawdopodoniej pod koniec pleistocenu podczas zlodowacenia Wisconsin, które swym zasięgiem obieło część wyspy Minidoka. Najstarsze znaleziska archeologiczne i paleontologiczne sugerują, że przybysze z Amerykii pojawili się na tych terenach około 15 tys. lat temu. Po epoce lodowcowej nastąpiła dalsza migracja koczowniczych plemion, na południe, ku bardziej sprzyjającym klimatycznie wyspom. Około 5 tys. lat p.n.e. na terytoriach prakankadzkich dokonało się przejście na osiadły tryb życia. W tym czasie wykształciła się bogata kultura idokijska, której upadek datuje się na początki naszej ery. Nieco później na większości wysp zaczęły powstawać pierwsze zwarte osady, a na terenie Kankadu rozwijać się zaczęła kultura kanijska. Prehistoryczne dzieje regionu dzieli się na cztery okresy:

  • paleo-indiański (15 tys. lat p.n.e do 5 tys. lat p.n.e.)
  • idokijski (5 tys. lat p.n.e. do 2 tys. lat p.n.e.)
  • archaiczny (2 tys. lat p.n.e do 1 tys. lat p.n.e.)
  • kanijski (1 tys. lat p.n.e. do III wieku p.n.e.)

Czasy starożytne

Starożytni pisarze sugerowali, że gdzieś na morzu znajduje się mityczny ląd. Grecki historyk Theopompus w IV wieku p.n.e. pisał o wiekich zachodnich ziemiach na Atlantyku. Pliny i Diodorus pisali o rozległym kontynencie na zachodzie. Solon 600 lat p.n.e. odwiedził Egipt, gdzie usłyszał o wyspie nazywanej Atlantis, o której później 400 lat p.n.e. pisał w swoich dialogach Platon. Jego relacja mówiła o potężnym państwie leżącym za kolumnami Herkulesa, które jest większe niż Libia i Azja razem. To były ziemie, które miały być drogą ku kolejnym nieodkrytym lądom, jednak zostały zatopione w czasach olbrzymich powodzi i trzęsień ziemi.

Jednak były wyspy położone na Atlantyku, które można było odnaleźć nie tylko w legendach, ale i na dawnych mapach. Nazywane były Szczęśliwymi Wyspami, Antilią, Brazylią czy Kalifornią. Około 300 lat p.n.e. do wybrzeży Azorów dotarły statki będących u szczytu potęgi morskiej Kartagińczyków. Jednak nie założyli oni tam swoich osad, wkrótce ich potęga upadła, a razem z nią informacje o odkrytym przez nich lądzie.

Średniowiecze

Około 545 roku irlandzki mnich Św. Brendan z Clonfert wypłynął z Kerry w poszukiwaniu Ogrodów Edenu i odkrył nieznane wyspy, którymi najprawdopodobniej były Reyesy. Na katalońskich mapach morskich z nieco późniejszego okresu te tajemnicze wyspy pośród Atlantyku zostały nazwane Wyspami Świętego Brendana i położone były jedynie kilkaset kilometrów od Cieśniny Giblartarskiej. Do dziś pozostały ślady osadnictwa celtyckiego z tamtego okresu, oraz ruiny najstarszej świątyni chrześcijańskiej na Kankadzie z początków VIII wieku, prawdopodobnie wybudowaną przez mnichów z klasztoru założonego przez Św. Brendana.

Pod koniec IX wieku do wybrzeży Kankadu dotarli najprawdopodobniej przez przypadek Normanowie i rozpoczęli kolonizację wysp Archipelagu Reyskiego. Wyprawie przewodził poganin Kristján Eiríksson jeden z synów Eryka Rudego. W trakcie kolonizacji natknęli się na osadę założoną przez Św.Brendana, która została ocalona dzięki Unnur żonie Kristjána, która powstrzymała go przed krwawą rzezią. Była ona chrześcijanką, wiarę tą przyjęła w Norwegii, w czasie gdy czyniło tak wielu Normanów. W ciągu następnych 50 lat Wikingowie ze Skandynawii, a także z normańskich kolonii na Wyspach Brytyjskich - Irlandii i Szkocji, osiedlili się również na Acadianie.

W 925 roku pod koniec okresu osadnictwa normańskiego na północnych wyspach Kankadu odbył się pierwszy Randarok - wiec polowy, w którym uczestniczyli wszyscy mężczyźni zdolni do służby wojskowej. Wiece te miały kompetencje ustawodawcze i sądownicze i stanowiły prawo dla wszystkich ówczesnych osadników kankadzkich zamieszkujących Reyesy i Acadiane. To w istocie zapoczątkowało powstanie państwa Kankadzkiego, które jednak jeszcze przez wiele lat rozwijało się w izolacji od kontynentalnej Europy.

Okres kolonizacji

W 1427 roku do wybrzeży Azorów dopłynął uczeń ze szkoły Henryka Żeglarza, Gonçalo Velho. Kolonizacja niezamieszkałych wysp rozpoczęła się już w 1439 roku osadnikami z portugalskich prowincji Algarve i Alentejo. W kolejnych latach przybywali osadnicy z innych państw Europy, głownie z Francji i Flandrii. Brytyjski żeglarz kapitan Edward Hardy na wieść o odkryciach Portugalczyków wypłynął w poszukiwaniu kolejnych lądów na Atlantyku. W 1447 roku dobił do północnych wybrzeży Kankadii największej z wysp Kankadu. W tym samym czasie z Azorów ku północy postępowała kolonizacja portugalska, odkryto kolejne trzy wyspy Estramadurę, Cuenca i Douro.

W roku 1455 Virginia Company wysłała trzy statki z osadnikami pod dowódctwem kapitana Hardy'ego, aby założyć kolonię brytyjską i rozpocząć poszukiwania złota i innych bogactw na nowo odkrytym lądzie. Wyprawa Hardy'ego po raz pierwszy natknęła się na indian Kanu - rdzennych mieszkańców Kankadii. Nie przeszkodziło to im w założeniu pierwszej osady Monetty, a Edwardowi Hardy'emu w objęciu funkcji gubernatora wyspy. Rozpoczął się masowy napływ osadników z Anglii, a kolonizatorzy posuwali się w głąb lądu. Od 1461 na wyspy zaczęło przybywać wielu flamandczyków i francuzów z północy.

Łączna liczebność indian Kanu na początku kolonizacji mogła dochodzić do ok. 2 mln. Wysoki rozwój cywilizacyjny plemion i stworzenie wspólnej jednostki państwowej przez tubylców uniemożliwiło kolonizatorom szybki podbój wysp. W XVI wieku część indian przyjęła chrześcijaństwo i poddała się wpływom nowych zwyczajów i kultur, część trwała w dawnych przyzwyczajeniach, stanowiąc dla kolonistów poważne zagrożenie.

Wojna senecka

W 1509 roku ówczesny gubernator brytyjski Johnatan Wright rozpoczął wielką ofesywę przeciw tubylczym plemionom. Regimenty Royal Army w krótkim czasie rozbiły kilka osad indiańskich i szybko parły w głąb lądu. Itahu III wódz federacji plemion Kanu zgromadził 15 tys. wojowników i w wąwozie Tahau wciągnął wojska brytyjske w zasadzkę kompletnie je rozbijając. Powstrzymało to na jakiś czas dalszą kolonizację Kankadii i ograniczyło panowanie brytyjczyków do jej północnej części.

Kolejne kilkadziesiąt lat to konflikt pomiędzy indianami Kanu, a kolonizatorami brytyjskimi. Dopiero 6 maja 1586 roku podpisano porozumienie pomiędzy 50 kankadzkich plemion a reprezentacją brytyjskiej kolonii. Był to Traktat Senecki, który według wielu historyków zapoczątkował powstanie Kankadu. Na pamiątkę tamtego wydarzenia co roku obchodzi się święto narodowe "Seneca Day". Jednak podpisanie porozumienia nie zakończyło sporów między Kanami a Europejczykami i dochodziło do wielu zbrojnych potyczek.

Konflikt kolonizacyjny

Stosunkowo dobre stosunki między kolonizatorami, a ludnością tubylczą nie zakończyły krwawego okresu na wyspach Kankadu. W roku 1615 Hiszpan Ignacio Parana opłynął po raz pierwszy Kankadię i odkrył wyspy przy jej zachodnich brzegach. Coraz większy napływ osadników różnych narodowości musiał wywołać wewnętrzne konflikty. Holenderska Kompania Wschodnioindyjska łamiąc postanowienia Traktatu Seneckiego rozpoczęła wyprawę w głąb Kankadii. Doszło do konfliktu brytyjsko-holenderskiego, który po 25 latach walk zakończył się zawartym w 1644 roku Pokojem w Crane.

Ciągłe potyczki między osadnikami doprowadziły ostatecznie do spotkania przywódców pięciu największych kolonizatorów: Francji, Holandii, Hiszpanii, Portugalii i Wielkiej Brytanii. Spotkanie zakończyło się podpisaniem w 1679 roku porozumienia o wpływach na wyspach. Brytyjczykom przypadła gęsto przez nich zaludniona północna część Kankadii, Francuzi i Holendrzy podzielili między siebie wschodnie wybrzeże wyspy, Azory, Douro i Estramadura znalazły się pod panowaniem Portugalii, a Hiszpanie zajęli Cuencę i odkryte przez siebie Floreny oraz Mojave.

Powoli wyspy zaczynały rozwijać się w oderwaniu od wpływów europejskich, co nie podobało się przywódcom ze Starego Świata. W roku 1701 powstała Konfederacja Kankadzka na podstawie porozumienia gubernatorów kolonii europejskich. Do 1720 roku wpływy kolonizatorów rozszerzyły się na całe wyspy, a tubylcy w znacznym stopniu zasymilowali się z osadnikami. Ostatnie potyczki w I połowie XVIII wieku przekształciły się w dwie krwawe wojny przegrane przez Kanów. Wojna brytyjsko-francuska o dominację morską i kolonialną zakończyła się dla Kankadu prawie całkowitym podporządkowaniem Wielkiej Brytanii. Od 1774 roku Kankad miał swój rząd w ramach brytyjskiej kolonii.

Walka o niepodległość

Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych odbiła się szerokim echem na Kankadzie, gdzie miejscowa ludność również zaczęła domagać się odłączenia od Wielkiej Brytanii. Pierwsze poważne powstanie miało miejsce w 1785 i poprowadzone zostało przez Jervisa Louise, zakończone niestety krwawą rzezią powstańców, którzy byli zbyt słabo zorganizowani i uzbrojeni. Louise został pojmany żywcem i zesłany do kolonii karnej w Australii.

Udział Wielkiej Brytanii w wojnie przeciwko rewolucyjnej i napoleońskiej Francji zmniejszył możliwości militarne gubernatora brytyjskiego na Kankadzie co zaowocowało ruchami powstańczymi na wszystkich wyspach. Poważny opór był możliwy dzięki wsparciu Stanów Zjednoczonych przy pomocy których powstawały Oddziały Stanowe. Na czele powstania stanął Gordon Abraham i w krótkim czasie Kankadczycy rozbili zgrupowania oddziałów brytyjskich. Wojna amerykańsko-brytyjska zakończona traktatem gandawskim doprowadziła również do szczęśliwego finału walkę o niepodległość Kankadu. 12 lipca roku 1814 Stany Zjednoczone jako pierwsze uznały suwerenność Kankadu.

Zakończenie wojny poprzedzone zostało przez przyjęcie Konstytucji Republiki Kankadu 1 sierpnia 1812 i jednoczesny wybór na pierwszego Prezydenta Republiki Dariusa Miltona. Na mocy traktatu kilońskiego kończącego wojny napoleońskie północne wyspy Kankadu Reyesy i Acadiana przekazane zostały Szwecji, pod której panowaniem pozostały aż do interwencji brytyjsko-kankadzkiej w 1867 roku.

Epoka wiktoriańska

W roku 1842 doszło do wojny brytyjsko-kankadzkiej, której bezpośrednią przyczyną była chęć odzyskania kontroli nad wyspami przez Imperium Brytyjskie. Po przegranej bitwie pod Cranmeres w 1849 Kankad musiał uznać zwierzchnictwo Królowej Elżbiety i do roku 1905 wyspami rządzili brytyjscy gubernatorowie, a funkcja prezydenta była w tym okresie czysto reprezentacyjna. Był to okres ekonomicznego rozkwitu Kankadu, który bardzo skorzystał na brytyjskich odkryciach okresu rewolucji przemysłowej.

Do ostatecznego zerwania z dominacją brytyjską doszło po rebelii w Roanoke. W nocy z 3 na 4 kwietnia 1905 roku grupa rebeliantów najprawdopodobniej na polecenie prezydenta Wesleya Indigo wdarła się do budynku gubernatora zamordowała go i jego najbliższych współpracowników. Władzę w mieście przejęły wierne republice oddziały Gwardii Prezydenckiej. Do roku 1909 z wysp wycofane zostały wszystkie regimenty brytyjskie. Kolejny prezydent John Lummer doprowadził w roku 1911 do podpisania pokoju wieczystego z Wielką Brytanią i w roku 1912 traktatu o wzajemnej pomocy militarnej.

Udział w wojnach światowych

W latach 1914-1918 w ramach narodowego kontyngentu na front zachodni wysłanych zostało blisko pół miliona ochotników by wesprzeć aliantów. W roku 1919 Kankad wstąpił do Ligi Narodów. W okresie międzywojennym dzięki bliskiej współpracy ze Stanami Zjednoczonymi i liberalizacji handlu Kankad rozwijał się w bardzo szybkim tempie. Eksport i inwestycje zagraniczne wzrosły kilkakrotnie. Wielki kryzys zapoczątkowany krachem na nowojorskiej giełdzie w 1929 doprowadził do załamania gospodarki Kankadu, która była w znacznym stopniu uzależniona od Stanów Zjednoczonych.

Olbrzymie sięgające 30% bezrobocie i drastyczny spadek produkcji umożliwiły dojście do władzy socjalistom i komunistom którzy rządzili krajem nieprzerwanie do roku 1950. Doprowadziło to do okresu izolacjonizmu w polityce Kankadu. Kiedy wybuchła II Wojna Światowa Zgromadzenie Narodowe przyjęło ustawę o neutralności. Dopiero pod koniec 1944 roku Kankadzka Armia Ludowa przystąpiła do wojny wspierając nielicznie wojska sowieckie w inwazji na Niemcy. Początek zimnej wojny i niechęć do socjalistów olbrzymich rzesz imigrantów pozwoliły powrócić do władzy liberałom.

Czasy najnowsze

5 maja 1955 roku wraz z RFN Kankad przystąpił do NATO, co było kontynuacją przywracania dobrych stosunków ze Stanami Zjednoczonymi po okresie Czerwonych Rządów. Efektem dalszego zacieśniania wspólnych stosunków było podpisanie porozumienia handlowego (Kankad-United States Automotive Agreement) z 1959 r. oraz z 1977 (Kankad-United States Free Trade Agreement). Następowało powolne odbudowywanie pozycji i gospodarki Kankadu.

W roku 1972 odbyło się w Kankadzie ogólnokrajowe referendum w sprawie rozpoczęcia starań o członkostwo w Unii Europejskiej, które zakończyło się zwycięstwem przeciwników akcesji. Za rozpoczęciem negocjacji opowiedziało się 43% obywateli, a przeciw 57%. Na początku lat 90 Kankad brał udział w negocjacjach nad utworzeniem NAFTA, ale ostatecznie nie przystąpił do układu.

Also on Fandom

Random wikia