Kankad
From Scratchpad
| Republic of Kankad | |||||
| |||||
| Dewiza: (ang.) Better to die standing than live on your knees (Lepiej umrzeć stojąc niż żyć na kolanach) | |||||
| |||||
| Język urzędowy | angielski | ||||
| Stolica | Roanoke | ||||
| Ustrój polityczny | republika parlamentarna | ||||
| Głowa państwa | prezydent William Jeffrey McGrady | ||||
| Szef rządu | premier Jimmy Kaspersky | ||||
| Powierzchnia • całkowita | 77. na świecie 244 794 km² | ||||
| Liczba ludności • całkowita (2008) • gęstość | 27. na świecie 46 152 373 176,12 osób/km² | ||||
| PKB • całkowite (2008) • PKB per capita | 12. na świecie 1,39 bln USD 30175 USD/os | ||||
| Bezrobocie | 10,47% | ||||
| Niepodległość | od Stanów Zjednoczonych 12 lipca 1845 | ||||
| Jednostka monetarna | Cen (KCE, Œ) | ||||
| Strefa czasowa | UTC -2 (zima) UTC -1 (lato) | ||||
| Hymn państwowy | Freedom for all (Wolność dla wszystkich) | ||||
| Domena internetowa | .ka | ||||
| Kod samochodowy | KAN | ||||
| Kod telefoniczny | +66 | ||||
| | |||||
Kankad, Republika Kankadu (Republic of Kankad) – państwo wyspiarskie na Oceanie Atlantyckim, położone ok. 1500 km na zachód od wybrzeży Półwyspu Iberyjskiego. Wyspy rozciągają się południkowo na przesterzeni blisko 1000km.
Contents |
[edit] Etymologia nazwy
Od plemion pierwotnie zamieszkujących wyspę Kankadię, których nazywano Kanami. Kad w języku Kanów oznaczało kraj, ziemie. Kankad, to w wolnym tłumaczeniu kraj kanów.
[edit] Polityka
- Main Article: polityka kankadu.
[edit] Ustrój polityczny
Kankad jest republiką federacyjną, oraz demokracją parlamentarną. Zasady funkcjonowania państwa i podziału władzy określa konstytucja z 1 sierpnia 1812 roku. Władzę wykonawczą sprawują: Prezydent, Premier i Gabinet Sekretarzy. Prezydent wybierany jest w wyborach bezpośrednich na czteroletnią kadencję. Rząd jest powoływany przez premiera po uzyskaniu aprobaty Zgromadzenia Narodowego. Władzę ustawodawczą sprawuje Parlament, składający się z dwóch Izb: Zgromadzenia Narodowego (izba niższa) i Zgromadzenia Lordów (izba wyższa). Zgromadzenie Narodowe ma kadencję 4-letnią, liczy 600 członków, co dwa lata odnawia się 1/2 składu w wyborach częściowych. Zgromadzenie Lordów składa się ze 100 członków: 30 lordów obywatelskich wybieranych w wyborach powszechnych, 30 gubernatorów stanowych, 10 lordów duchownych, 10 lordów prawa, 10 lordów prezydenckich, 9 lordów dziedzicznych oraz wiceprezydenta. Na czele władzy sądowniczej stoi Sąd Najwyższy Republiki Kankadu.
[edit] Partie polityczne
System partyjny w porównaniu z państwami Europy Zachodniej jest bardzo niestabilny, co spowodowane jest głównie rozdrobnieniem partii. Duże znaczenie mają partie regionalne i lokalne ze względu na duże zróżnicowane geograficzne poglądów mieszkańców.
Najważniejsze partie to:
- Partia Libertariańska (Libertarian Party)
- Ruch Obywatelski (Civic Movement)
- Republikańscy Demokraci (Republikan Democrats)
- Partia Pracy (Labour Party)
Inne ważniejsze ugrupowania:
- Front Monarchii Konstytucyjnej (Constitutional Monarchy Front)
- Unia Liberalna (Liberal Union)
- Partia Ordoliberalna (Ordoliberal Party)
- Socjaldemokratyczna Partia Jedności (Social Democratic Unity Party)
- Koalicja Ludowa (Popular Coalition)
- Partia Liberalno-Narodowa (Liberal-National Party)
[edit] Podział administracyjny
- Main Article: podział terytorialny Kankadu.
Od 1 stycznia 1953 roku obowiązuje dwustopniowy podział kraju na Stany (30) i Prowincje (240). Stany: Acadiana, Adirondach, Albemarle, Anjou, Azores, Bayshove, Caribou, Chenango, Concordia, Cuenca-Douro, Dauphin, Estramadura, Florenes, Illawaria, Mackay, Manitoba, Minidoka, Mojave, Natchez, Namacha, Okanagan, Oneida, Ouachita, Owychee, Reyes, Saluda, Shanandoah, Shawangunk, Tuscarora, Yosemite.
[edit] Geografia
Kankad jest państwem wyspiarskim położonym na 2417 wyspach. Około 1 tys. z nich jest zamieszkałych. Rozciągają się na około 1000 km z północy na południe wyginając się w półksiężyc. Ich brzegi opływa Ocean Atlantycki. Leżą w aktywnym sejsmicznie obszarze Grzbietu Północnoatlantyckiego. Na wyspach znajdują się liczne wulkany. Kankad jest często nękany przez trzęsienia ziemi.
Najważniejsze wysypy Kankadu to:
Oprócz tego w skład państwa wchodzą trzy większe archipelagi:
- Reyski
- Wyspa Gibbsa
- Cocos
- Reynion
- Florenski
- Yarra
- Azorski
- Sao Miguel
- Pico
- Terceira
- Sao Jorge
- Faial
- Santa Maria
- Graciosa
- Corvo
[edit] Budowa geologiczna
[edit] Ukształtowanie powierzchni
[edit] Rzeki i jeziora
[edit] Klimat
[edit] Historia
- Main Article: historia Kankadu.
Kankad był prawdopodobnie odwiedzany w starożytności przez Kartagińczyków, a w średniowieczu przez Arabów i Normanów, pozostał jednak prawie nie zamieszkany do jego ponownego odkrycia w 1427 przez Portugalczyków, którzy około 1432 roku rozpoczęli kolonizację Azorów osadnikami z prowincji Alentejo i Algarve. Zajęcie Azorów przypisuje się adeptowi szkoły morskiej Henryka Żeglarza, Gonçalo Velho. Kolonizację wysp rozpoczęli w 1455 brytyjczycy prowadzeni przez Edwarda Hardy'ego. XVI i XVII wiek to okres nieustannych konfliktów na wyspach najpierw pomiędzy kolonizatorami a tubylcami, a później pomiędzy państwami kolonialnymi. Okres konfliktów wewnętrznych zakończony został uzyskaniem niepodległości w roku 1814 po wyparciu z wysp wojsk brytyjskich. Pierwsza połowa XIX wieku to okres konfliktu z Wielką Brytanią zakończonego przegraną wojną i utratą suwerenności. Ostateczne zerwanie z dominacją brytyjską nastąpiło po rebelii w Roanoke i odzyskaniu niepodległości w roku 1905. W I Wojnie Światowej Kankad walczył po stronie aliantów, później do końca I połowy XX wieku w kraju za sprawą rządzących socjalistów kierowano się doktryną izolacjonizmu.
[edit] Gospodarka
- Main Article: gospodarka Kankadu.
Kankad jest wysoko rozwiniętym krajem dzięki czemu jest członkiem Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). Kankadzkie PKB wyniosło w 2008 roku 1,39 bln USD, więc gospodarka kankadzka jest nominalnie dwunastą największą na świecie. PKB w przeliczeniu na jednego mieszkańca wynosi 30175 USD i plasuje Kankad na 26 miejscu na świecie. Wskaźnik Giniego, czyli poziom rozpiętości w dochodach, wynosi 44 i plasuje Kankad obok takich państw jak Ukraina czy Rosja. W latach 80 przyrost produktu krajowego brutto wynosił średnio rocznie 4,5%, a w latach 90 obniżył się do 2,9%. W ostatnich latach gospodarkę Kankadu cechowała rosnąca stopa wzrostu gospodarczego, oraz ustabilizowane na niskim poziomie bezrobocie. Globalny kryzys gospodarczy, ze względu na silne powiązania z rynkiem amerykańskim, doprowadził do załamania gospodarki Kankadu. W III kwartale 2008 roku gospodarka zaczęła się kurczyć, a prognozy na IV kwartał mówią o nawet 3% spadku PKB. Upadło wiele instytucji finansowych, a liberalny rząd nie zdecydował się na ratowanie zagrożonych firm. W październiku 2008 r. bezrobocie w Kankadzie wynosiło 10,5%, a ekonomiści przewidują jego gwałtowny wzrost w kolejnych miesiącach, choć jest ono bardzo zróżnicowane regionalnie - od niskiego 5,9% w stanie Caribou i 6,2 na Minidoce do wysokiego 16,8% w Tuscarora i 21% w Okanagan. Największym sektorem gospodarki są usługi wytwarzające 61,1% PKB, przemysł wytwarza 33,7% PKB, a rolnictwo 5,2%.
[edit] Przemysł
Najważniejszym surowcem mineralnym jest ropa naftowa wydobywana z dna Oceanu Atlantyckiego przy północnych wybrzeżach Kankadu oraz na Minidoce. Roczne wydobycie ropy to blisko 60 mln. ton, w znacznym stopniu pokrywające krajowe zapotrzebowanie. Niedobory ropy ściągane są na zasadzie krótkoterminowych kontraktów głównie tankowcami z Norwegii do portu w Delphos. Wraz ze złożami ropy Kankad posiada również spore zasoby gazu ziemnego. Roczne wydobycie tego surowca wynosi 40 mld. m3 a krajowe zapotrzebowanie nieco ponad 30 mld. Duże znaczenie dla gospodarki ma również leśnictwo, przemysł drzewny i celulozowo-papierniczy. Kankad jest jednym z największych eksporterów drewna miękkiego, miazgi i tarcicy na świecie. Poza tym głównie na północy kraju wydobywa się rudy żelaza i miedzi (okolice Holyoke), tytan w Crandor (jedno z najważniejszych złóż na świecie), srebro oraz ołów i aluminium, których Kankad jest jednym z największych producentów na świecie. W Kankadzie najbardziej rozwiniętym jest przemysł energetyczny, maszynowy, lotniczy, samochodowy, środków transportu, zwłaszcza stocznie (w tym także budowa platform wiertniczych do wydobywania ropy naftowej i gazu), a także przemysł elektromaszynowy, w tym m.in. precyzyjny, elektroniczny i elektrotechniczny. Ośrodki przemysłowe skoncentrowane są głównie w centralnej części Kankadii oraz na wschodnich wybrzeżach.
[edit] Usługi
Ważną rolę w gospodarce Kankadu pełni turystyka. W tym sektorze zatrudnionych jest blisko 9% ludności aktywnej zawodowo, która wytwarza 11,9% PKB. Ważnym sektorem usług jest także handel, w którym zatrudnionych jest 7% pracujących. Położenie geograficzne sprawia, że niezwykle istotne są również usługi transportowe. Szczególnie dobrze rozwinięty jest transport morski i lotniczy. Mniejsze znaczenie ma komunikacja lądowa, a bardzo słabo rozwinięty jest transport kolejowy. Ważną rolę w Kankadzie pełnią instytucje finansowe, ze względu na bardzo rozbudowane i mocno zliberalizowane rynki finansowe. Indianola Stock Exchange jest jedną z największych giełd na świecie.
[edit] Rolnictwo
Dzięki obfitości ryb w wodach przybrzeżnych i położeniu pośrodku Oceanu Atlantyckiego ważną dziedziną gospodarki pozostaje rybołówstwo. Łowi się głównie śledzie, makrele i dorsze. Największymi portami rybackimi są Kilgore i Ravenger. Kankad ma bardzo niewielki odsetek użytków rolnych - 4% ogólnej powierzchni kraju. Rolnictwo charakteryzuje wysoki stopień mechanizacji i zużycia nawozów sztucznych. Podstawą produkcji rolnej jest hodowla bydła, głównie owiec i bydła mlecznego. Ze względu na klimat uprawy rolne rozwinęły się głównie na południu kraju, gdzie jest znacznie dłuższy okres wegetacyjny niż na północy. Uprawia się głównie owoce cytrusowe, pszenicę, winorośla i kukurydzę.
[edit] Demografia
| Ludność Kankadu | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Rok | Ludność | Rok | Ludność | ||
| XVI w. | 2 000 000 | 1942 | 31 771 549 | ||
| 1700 | 4 950 000 | 1952 | 39 344 561 | ||
| 1812 | 10 563 120 | 1962 | 41 287 252 | ||
| 1852 | 18 351 868 | 1972 | 42 567 287 | ||
| 1902 | 20 407 120 | 1982 | 44 071 333 | ||
| 1912 | 21 895 021 | 1992 | 44 811 236 | ||
| 1922 | 26 612 947 | 2002 | 45 679 342 | ||
| 1932 | 30 159 293 | 2007 | 46 151 208 | ||
W początkach kolonizacji ludność tubylcza wysp liczyła około 2 mln. osób. W okresie intensywnego osadnictwa i ciągłych walk kolonizatorów z indianami liczba mieszkańców utrzymywała się na stałym poziomie. Dopiero uspokojenie sytuacji pod koniec XVI wieku pozwoliło na dynamiczny przyrost demograficzny. Szczególnie w okresie tzw. pierwszej wielkiej migracji na przełomie XVI i XVII wieku notowano niezwykle szybki wzrost liczby ludności. Około roku 1600 wyspy zamieszkiwało już blisko 3 mln. osób, z czego 500 tys. stanowili jej rdzenni mieszkańcy. W kolejnym stuleciu wysoki przyrost naturalny i dalsze fale migracji głównie z Europy spowodowały, że na początku XVIII wieku liczba mieszkańców Kankadu przekroczyła 5 mln. W 1812 roku przeprowadzono pierwszy spis powszechny zjednoczonych wysp i zanotowano wtedy 10,5 mln. osób. Przed I Wojną Światową liczba ludności przekroczyła 20 mln. by po drugiej fali wielkiej migracji spowodowanej walkami w Europie wzrosnąć w roku 1932 do ponad 30 mln. Kolejna wojenna dekada przyniosła znów blisko 10 milionów imigrantów uciekających z Europy. Od połowy lat 70 XX w. wzrost liczby ludności zdecydowanie wyhamował. Spowodowane to było głównie restrykcyjną polityką imigracyjną i niskim przyrostem naturalnym. Dopiero początek XXI wieku przyniósł rozluźnienie kryteriów przyjmowania imigrantów i tym samym przyspieszenie wzrostu liczby ludności. W ostatnich latach w Kankadzie notowany jest ujemny przyrost naturalny i tylko dzięki dodatniemu saldu migracji wciąż rośnie liczba mieszkańców. Szacunki demografów mówią, że w roku 2020 populacja Kankadu przekroczy 50 mln.
[edit] Miasta Kankadu
- Main Article: miasta Kankadu.
W Kankadzie jest 756 miast, największe Roanoke ma 2 450 861 mieszkańców (2008). Poniższa lista przedstawia największe miasta Kankadu (liczące ponad 750 tys. mieszkańców w 2008).
| miasto | liczba mieszkańców | stan | |
|---|---|---|---|
| 1 | Roanoke | 2 450 861 | Caribou |
| 2 | Alhambra | 1 685 211 | Estramadura |
| 3 | Indianola | 1 249 305 | Manitoba |
| 4 | Tonopah | 833 343 | Natchez |
| 5 | Fontana | 796 826 | Shanandoah |
| 6 | Idalou | 761 479 | Caribou |
[edit] Religie i wyznania
Kankad nie ma oficjalnej religii państwowej. Według badań Biura Statystycznego 75% Kankadczyków określa się jako chrześcijanie. Do Kościoła katolickiego należy 31% społeczeństwa, w tym w obrządku rzymskokatolickim ochrzczonych jest 31% populacji, a w grekokatolickim 4%. Wspólnoty tradycji prawosławnej zrzeszają około 3% społeczeństwa. Do różnych kościołów protestanckich należy 37% mieszkańców. Wśród nich największą wspólnotą jest Kościół Episkopalny (anglikanie), do którego nalezy około 14% społeczeństwa. Kolejne największe protestanckie grupy wyznaniowe to Centralna Konwencja Baptystów (10%), Kościół Ewangelicko-Augsburski (6%), oraz Wspólnota Reformowana (4%). Oprócz tego istnieje wiele małych działających lokalnie kościołów protestanckich. Inne ważne religie to: islam (5%), kuriizm (3%), judaizm (2%), buddyzm (0,7%), hinduizm (0,5%). Bez wyznania jest blisko 10% Kankadczyków.
[edit] Ludność Kankadu
[edit] Statystyki demograficzne
| (2007) | |
|---|---|
| Liczba ludności | 46 154 208 |
| Ludność według wieku | |
| 0 - 14 lat | 24,1% |
| 15 - 64 lat | 64,2% |
| ponad 64 lata | 11,7% |
| Przyrost naturalny | |
| Przyrost naturalny | 0,51% |
| Współczynnik urodzeń | 13,2/1000 mieszkańców |
| Współczynnik zgonów | 10,8/1000 mieszkańców |
| Współczynnik migracji | 2,7/1000 mieszkańców |
| Ludność według płci | |
| przy narodzeniu | 1,05/kobiet |
| poniżej 15 lat | 1,09/kobiet |
| 15 - 64 lat | 0,98/kobiet |
| powyżej 64 lat | 0,85/kobiet |
| Umieralność noworodków | |
| W całej populacji | 15,98 śmiertelnych/1000 żywych |
| płci męskiej | 18,11 śmiertelnych/1000 żywych |
| płci żeńskiej | 13,54 śmiertelnych/1000 żywych |
| Oczekiwana długość życia | |
| W całej populacji | 70,8 lat |
| Mężczyzn | 67,5 lat |
| Kobiet | 74,1 lat |
| Rozrodczość | 1,87 urodzin/kobietę |
[edit] Kultura
Podstawowe informacje o kulturze i odsyłacz do artykuły o kulturze kraju
| Data | Polska nazwa | Oryginalna nazwa |
|---|---|---|
| data 1 | święto 1 | święto 1 |
| data 2 | święto 2 | święto 2 |
| data 3 | święto 3 | święto 3 |


