Wikia

Scratchpad

Kto się komu pojawia w "Weselu"?

Discuss this page0
168,128pages on
this wiki
← "Wesele", jego bohaterowie i kompozycja Symbolika "Wesela" i jego bohaterów
Strona główna
Ocena chłopów i inteligencji
Chochol
Chochoł
Chochoł zjawia się na weselu z "zaproszenia" Poety i Racheli, (Akt I, sc.36). To postać symboliczna, którą może być interpretowana na wiele sposobów. Wnosi on przede wszystkim marazm, uśpienie. Zapowiada przyjście wielu jeszcze postaci, które będą odzwierciedleniem ludzkich uczuć, pragnień, grzechów (por. słowa Dziennikarza po spotkaniu ze Stańczykiem - '"zdało mi się, że moja dusza wyszła i koło mnie świeci"' - akt II sc.8). Jest również inicjatorem "chocholego tańca" - symbolu pogrążenia się i zatracenia, niczym średniowieczna Śmierć zaprasza do swojego korowodu przedstawicieli wszystkich stanów. Chochoł to krzak róży, owinięty na zimę, by nie zamarzł - oznacza martwicę, odzwierciedlenie dekadenckiej niemocy, stan letargu społeczeństwa, pogrzebaną sprawę narodową. Z drugiej jednak strony, na wiosnę stanie sie pięknym krzakiem różanym, Chochoł może więc symbolizować odrodzenie się Polski (motyw antycznego odradzania się świata). Zobacz jak Wyspiański widzi chocholi taniec Isia
Isi
Widmo
Widmo
Pojawienie się Widma to odzwierciedlenie romantycznej duszy Marysi, przeżywającej wciąż młodzieńczą miłość i dawne cierpienie. Narzeczony Marysi - malarz Ludwik de Laveaux, zmarł w Monachium na gruźlicę. Po jego odejściu, Marysia wyszła za Wojciecha Susła. (w "Weselu" pojawia się jako Wojtek) Marysia
Marysi
Stanczyk
Stańczyk
To nie przypadek, że nadworny trefniś ostatnich Jagiellonów objawia się właśnie tej postaci. Dziennikarz - Rudolf Starzewski, dziennikarz "Czasu", pisma, które rozpropagowało ideały tzw. Teki Stańczyka, odchodzi , niestety, od wizerunku "Stańczyków". Stańczyk od zawsze był utożsamiany z symbolem mędrca, ukrywającego się pod błazeńską maską. Jego pojawienie się w dramacie inspirowane zostało przez obraz Leona Wyczółkowskiego pt. "Szopka", który pierwszy ukazuje naród polski w postaci swoistej szopki, marionetek.
Stańczyk zarzuca Inteligencji, że sami upodabniają się do błaznów, zamiast czerpać z niego wzór. Krótko, acz boleśnie ripostuje dziennikarzowi, który tłumaczy swoje postępowanie - zarzuca mu marazm ("A wolicie spać" - akt II sc.7, "po ścianach złożone pałasze" - sc.8), rozczulanie i rozpamiętywanie błędów przodków, które powinien naprawiać. Błazen nawiązuje w rozmowie do potęgi jagiellońskiej Polski - ukazanej pod postacią Dzwonu Zygmunta, którego ceremonii zawieszenia był świadkiem. Sam Stańczyk mówi o sobie "Jam Wstyd!", mówi, iż obecna sytuacja to piekło na ziemi, gorsze od dantejskiego (Akt II, sc.7). Dziennikarz sam przyznaje: Społeczeństwo jest zbyt dumne i próżne, nazywa je "'papuzią kochanką'", nawiązując do stereotypu Polski jako papugi Europy.

Stańczyk przekazuje Dziennikarzowi kaduceusz polski. Pamiętajmy jednak że to laska błazeńska, a błazen mówi zawsze tylko połowę prawdy. Dziennikarz jest zatem błaznem, ukazującym tylko negatywne strony przeszłości. Stan Dziennikarza można porównać do sytuacji Polski - podkreśla on wielokrotnie, że stoi na rozstaju dróg, jest uwięziony w konwenansach:

"My motyle i świerszcze w niewoli,
puchnąć poczniemy i tyć,
z trucizny, którą nas leczą.
I tę naszą dolę kaleczą
widzieć i trupem gnić
,,
Dziennikarz
Dziennikarzowi
Rycerz
Rycerz
Postać Rycerza to remedium na młodopolską niemoc, on sam mówi o sobie: '"Ja Moc!"'. Autor skontrastował Poetę, piszącego dzieła - '"mitręgi próżne"','"mgły nic nie warte"' - z symbolem ognistego, pełnego zapału do walki Zawiszy Czarnego (Kazimierz Przerwa-Tetmajer, przedstawiony w "Weselu" jako Poeta, napisał w 1900 roku utwór dramatyczny pt. '"Zawisza Czarny"'). Przypomina on Poecie o dawnej potędze Polski i o jego roli - zwiastuna narodowych wydarzeń, zagrzewającego ludzi do walki ('"Niosę dań, orężny szał"' - akt II sc.9). W rzeczywistości Rycerz jest jedynie odbiciem pragnień Poety, zatraconego w dekadenckich nastrojach, co sam przyznaje:'"Głos jak marzeń moich piastun/Rycerz Widmo, urojenie/przyoblekło szatę żywą" - akt II sc.9). Poeta doskonale pojmuje lekcje i postanawia zmienić charakter swojej poezji:
Polska to jest wielka rzecz.
podłość odrzucić precz,
wypisać świętą sprawę
na tarczy, jako ideę, godło,
i orle skrzydła przyprawić...
,,
Wyznaje to Panu Młodemu, który - niestety - niczego nie pojmuje ('"A to coże?!"').
Poeta
Poecie
Branicki
Hetman
Do Pana Młodego przychodzi Hetman Branicki, symbol zdrady Polski. Jego pojawienie się poprzedzają dwie sceny z udziałem chóru, który próbuje mu wydrzeć pieniądze, wzięte od Carycy Rosji (scena jest aluzją do "Dziadów" Mickiewicza). Pan Młody wypomina mu jego zdradę narodową, przyznaje również, że dzisiejsza Polska jest w podobnej sytuacji:
...przecz już nic nas nie ocali,
ani król, ani ból,
ani żale, ni płakanie
hej, hetmanie, hej hetmanie--
dzisiaj to mój dzień miłości...
,,

Hetman wypomina Panu Młodemu fakt, że podobnie jak on, także popełnił zdradę - zdradę własnego stanu, żeniąc się z osobą pochodzenia chłopskiego ("Czepiłeś się chamskiej dziewki?!"). Hetman z ironią proponuje zbratanie (jako iż inteligencja wywodzi się od szlachty) i podkreśla brak zdolności do walki ("Widzęś nie przy szabli"). W duszy Pana Młodego zaczyna się rodzić pytanie: Czy magnateria jest tą warstwą społeczną, która tworzyła wielkość Polski?. Odjeżdżając, chór nawołuje go by wziął udział w śmiertelnym tańcu, jaki ma miejsce na weselu - jest to bowiem odpowiednie dla niego miejsce.
PanMlody
Panu Młodemu
Upiór
Upiór
Upiór Jakuba Szeli, przywódcy krwawej Rabacji Galicyjskiej, objawia się Dziadowi, jednemu z jej buntowników. Dziad boi się Szeli, wie bowiem, że człowiek ten jest przyczyną animozji między szlachtą a chłopstwem. W 1846 roku Joseph von Breinl, starosta tarnowski podjął decyzję rozprawienia się z uczestnikami powstania krakowskiego. Powiedział:"Niech chłopi dowiedzą się, że szlachta zbiera się przeciwko nim, bo nie chce oddać ziemi(...)niech najpierw polscy chłopi zrobią porządek ze swoją szlachtą, a potem my zrobimy porządek z chłopami!". Żywiołowym przywódcą rabacji został właśnie Jakub Szela, nawołujący do mordowania szlachty. Po pacyfikacji wsi, otrzymał 30-morgową posiadłość na Bukowinie, a prasa emigracyjna mówiła o jego licznych orderach (co było nieprawdą). W "Weselu" nawołuje do zatarcia krwawego kainowego znamienia między szlachtą a chłopstwem, do obmycia dawnych win i rozpoczęcia wspólnego działania:
...trza się do roboty brać,
kubeł wody, gębe myć,
nie będe próżno stać,
na Wesele, na Wesele,
pódź tańcować, bośma brać
,,
Dziad
Dziadowi
WernyhoraSmall
Wernyhora
Wernyhora, na poły legendarny ukraiński wieszcz przybywa, by wcielić w życie jedną ze swoich wizji: powstania narodowego Polaków. Wernyhora był kozackim prorokiem, żyjącym w połowie XVIII wieku, który w swych wizjach przepowiedział rozbiory Polski, wojny napoleońskie i powstania ukraińskie (co jednak nie jest prawdą). Juliusz Słowacki opisał go w ostatnim akcie "Snu srebrnego Salomei" - Wernyhora mówi, że gdy Polska będzie trupem przyjedzie na koniu, zagra lirze i przypomni Polsce jej przeszłość. W świadomości narodowej Wernyhora jest mitem narodowego posłannictwa, mitem dobrze znanym i rozpoznawanym ("Ktoś mi znany, ktoś serdeczny, ktoś kochany..." - akt II sc.24). W dramacie Wernyhora ubrany jest w strój szlachecki: w ognistą delię pąsową, z przytroczonymi do pasa pistoletami i lirą (symbol zapożyczony od Słowackiego). Do dworku przyjeżdża zaś na równie ognistym koniu, by zawrzeć z Polakami "przymierze" nowego powstania - scenę tę obserwują Kuba i Gospodarz. Nakazuje Gospodarzowi, by nazajutrz rozesłał wici przed świtem, puścił posłańców w cztery strony świata i zgromadził ludzi przed kościołem. Tam mają nasłuchiwać tętentu kopyt od "Krakowskiego gościńca" nadjeżdżającego Wernyhory z Archaniołem. "Dziad z Lirą" przekazuje Gospodarzowi Złoty Róg,
Na jego rycerny głos,
spotężni się Duch,
podejmie Los.
,,
Gospodarz w pełni angażuje się w zadanie, które powierzył mu Wernyhora - Gospodyni odbiera to jako szał i opętanie. Gospodarz przekazuje zadanie rozbudzenia Ducha narodowego nierozważnemu Jaśkowi, który gubi złoty róg, zaprzepaszczając szanse na odzyskanie niepodległości.
Gospodarz
Gospodarzowi

Bibliografia

  • "Młoda Polska - literatura polska", PZWS, Warszawa 1972
  • Lesław Eustachiewicz "Młoda Polska. Charakterystyka okresu i wybór tekstów", WSiP, Warszawa 1982
  • "Cogito:Jak odpowiadać z polskiego? klasa 3" :P

AntykŚredniowieczeRenesansBarokOświecenieRomantyzmPozytywizmModernizm20-lecieWspółczesność
<center>Modernizm (Młoda Polska)
Modernizm
Wypracowanie
Uploadimage
Wszystkie artykuły, obrazki i szablonyZaloguj się
NewsNowe stronyToDoCiekawe stronyEdytuj

Around Wikia’s network

Random wikia