Fandom

Scratchpad

Motywy w „Zbrodni i karze”

219,282pages on
this wiki
Add New Page
Discuss this page0 Share

Motywy w „Zbrodni i karze”

Motyw światła i cienia

Światło może kojarzyć się z Bogiem, wiedzą. W powieści gra światła ukazuje stan psychiczny i moralny bohaterów. Pokój Rodiona jest przeważnie ciemny, najczęściej to inne postacie „przynoszą” światło (lub wchodzą, gdy jest widno). Ważnym elementem wystroju jest świeca – symbol Boga. Swidrygajłow gasząc świecę oddala się w mrok, zapalona świeca u Soni symbolizuje jej wiarę.

Motyw krwi

To częsty motyw w przypadku zbrodni – zabójca wszędzie widzi krew – na ubraniach, na meblach. Stara się więc ukryć ślady. Okazuje się jednak, że krew ta uchodzi z człowieka

„To krew w tobie krzyczy. Jak krew nie ma już nijakiego wyjścia i już zsiada się na wątpiach – wtenczas się człowiekowi przywiduje - co to ma być?”

Motyw snu

To bardzo istotny motyw. Poprzez sen ujawniają się bowiem żądze, myśli, pragnienia bohaterów. Warto zaznaczyć, że w mitologii greckiej sen (Hypnos) jest bratem śmierci (Tanatos). Zaś córką Nocy jest Nemesis – „mścicielka popełnionych zbrodni”, jak nazywa ją Parandowski. To właśnie podczas snu ujawnią się ludzkie niepokoje i lęki, bo jak mówi Arystoteles „Nie ma niczego w umyśle, czego nie byłoby wpierw w zmysłach”.

  • I sen Rodiona – o kobyle
W tym śnie powraca straszliwy mord z dzieciństwa – Rodion był świadkiem zakatowania na śmierć konia Mikołki przez pijanych ludzi. Sen kontrastuje ukrytą delikatność Rodiona, z mordem na koniu i zabójstwem Lichwiarki, które wydarzy się niebawem. Sen jest więc proroczy – ukazuje okrucieństwo tego, co zamierza zrobić Rodion (Kobyła również jest dobijana siekierką)
  • II Sen Rodiona
Drugi sen ma miejsce po zabójstwie. Rodion kładzie się i słyszy za drzwiami jęki, hałasy, wrzaski; sądzi, że policja bije Anastazję za zbrodnie, które on popełnił. Ma przeczucie, że za chwilę przyjdą także po niego.
  • III Sen Rodiona
Trzeci sen to swoiste „deja vu”. Jak każdy zabójca, Rodion powraca na miejsce zbrodni, do mieszkania lichwiarki. Ponownie wyciąga siekierę i uderza lichwiarkę – jednak nic się nie dzieje. Uderza ją mocniej, a ona zaczyna się śmiać. Na dodatek przez drzwi widzi tłum gapiów, którzy obserwują całą scenę.
  • IV Sen Rodiona
Ostatni, czwarty sen ma miejsce na Syberii w dniu Zmartwychwstania Pańskiego. To jego moralna skrucha – upadek jego teorii i pragnień. Ludzie na świecie zaczynają chorować na dziwną zarazę: sądzą, że są najważniejsi i że posiedli prawdę.
  • Sny Swidrygajłowa
Cykl marzeń sennych rozpoczyna symboliczne zgaszenie świecy – symbolu nadziei, ciepła, Boga. Pierwszy sen jest o wyimaginowanej myszy, która ucieka przed Arkadiuszem. Mysz może być odzwierciedleniem jego pragnień – Duni, którą chciał zdobyć. Sen drugi to sen o topielczyni – Swidrygajłow czuje się odpowiedzialny za jej śmierć, jest to moralna skrucha. Ostatni sen ukazuje pięcioletnią dziewczynkę, która zmienia się w ponętną kobietę – ukazuje dewiacje i zboczenie Swidrygajłowa.

Podsumowując, sny odgrywają niebagatelną rolę w działaniach bohaterów. Wg Freuda „Marzenia senne są dziełem i pewnego rodzaju wypowiedzeniem się śpiącego”. Freud tłumaczy, że dysfunkcje organizmu, jakie możemy zauważyć np. u Raskolnikowa, są spowodowane zachwianiem równowagi między trzema siłami człowieka: Ego, czyli jego świadomości, Superego, czyli w dużym skrócie moralności i Id, czyli sfery popędów i żądz. Rodion bardzo często nie wie, czy jest jeszcze we śnie, czy już na jawie. Dla bohaterów „Zbrodni i Kary” sen jest formą ekspiacji, pokuty.

Motywy i nawiązania biblijne

  • Sonia – prostytutka, może być porównana do Marii Magdaleny; podobnie jak biblijna grzesznica podąża, by oczyścić się z grzechów (Maria Magdalena za Jezusem, Sonia na Syberię wraz z Rodionem).
  • Wylew małej Newy można porównać do Biblijnego potopu, który niszczy zło na świecie (tu połączone z samobójstwem Swidrygajłowa).
  • Rodion może być porównany z biblijnym Łazarzem; podobnie jak Łazarz, Rodion zmartwychwstaje, nawracając się.



AntykŚredniowieczeRenesansBarokOświecenieRomantyzmPozytywizmModernizm20-lecieWspółczesność
Pozytywizm
Pozytywizm
Wypracowanie
Uploadimage
Wszystkie artykuły, obrazki i szablonyZaloguj się
NewsNowe stronyToDoCiekawe stronyEdytuj

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Also on Fandom

Random wikia