Fandom

Scratchpad

Naturalizm a realizm

219,551pages on
this wiki
Add New Page
Discuss this page0 Share

Naturalizm a realizm

Naturalista – pierwotnie „badacz przyrody”; nurt, który rozwinął się w II poł. XIX wieku; wg naturalistów, pisarz to badacz, eksplorator, naukowiec, interesujący się naukami biologicznymi, przyrodniczymi; podpiera się autorytetami naukowców; bada środowisko od wewnątrz.

Ewolucjonizm – (synteza teorii H.Spencera i Ch.Darwina) – celem życia jest przedłużenie gatunku, moralnie dobre jest to, co pozwala człowiekowi żyć i dostosowywać się do środowiska – dobór naturalny; ewolucja nie cofa się (nie następuje regres); istotą ewolucji jest różnicowanie się organizmów, powstawanie nowych, bardziej złożonych struktur

Naturaliści uważali, że człowiek, ponieważ jest zwierzęciem, podlega wszelkim prawom natury; stąd w wielu utworach porównania ludzi do zwierząt (Człowiek – bestia ludzka):

(...) Więc posłuchaj (...) tak zwana ludzkość, mniej więcej na dziesięć tysięcy wołów, baranów, tygrysów i gadów, mających człowiecze formy, posiada ledwie jednego prawdziwego człowieka. Tak było zawsze. (...) Jeżeli Anglicy mieli prawo wypędzić wilków ze swej wyspy, istotny człowiek ma prawo wypędzić z ziemi przynajmniej tygrysy ucharakteryzowane na ludzi.... ,,
(...) – A skąd pan wiesz, że ja nie jestem łotrem? – A skąd pan wiesz, że koń nie jest krową? – odpowiedział Geist. – W czasie moich przymusowych wakacyj, które, niestety ciągną się po kilka lat, zajmuję się zoologią i specjalnie badam gatunek człowieka. W tej jednej formie, o dwu rękach, odkryłem kilkanaście typów zwierzęcych, począwszy od ostrygi i glisty, skończywszy na sowie i tygrysie. Więcej ci powiem, odkryłem mieszańce tych typów: skrzydlate tygrysy, węże z psimi głowami, sokoły w żółwich skorupach (...) Pan, panie Siuzę, masz niezawodne cechy ludzkie i dlatego tak otwarcie mówię z panem; jesteś jednym na dziesięć, może sto tysięcy... ,,

Co więcej, człowiek, ponieważ jest elementem natury, jest określany (determinowany) przez jej prawa: instynkt samozachowawczy, popęd seksualny, walkę o byt, społeczeństwo; Stąd też w literaturze przeważał opis życia i wszystkich jego aspektów, także tych mrocznych – nie ma tematów trudnych i niewygodnych; częste jest ukazywanie brzydoty, cierpienia (tzw. turpizm – pochwała brzydoty, por. opis Powiśla); pisarzy fascynowały najniższe klasy społeczne, pozbawione konwenansów oraz psychika ludzka – stąd pogłębione opisy psychologiczne postaci (Zbrodnia i kara)

Naturaliści zaczęli się interesować człowiekiem, jako zwierzęciem, co więcej zwierzęciem stadnym, tworzącym grupy i rywalizującym o miejsce w nich, stąd porównanie miasta do „miejskiej dżungli”. Z tego faktu wynika też obiektywizm narratorów; nie komentują oni czynów bohaterów, gdyż są to odruchy, wykształcone w wyniku przebywania w grupie.

Porównanie „Germinala” i „Lalki
Realizm („Lalka”) Naturalizm („Germinal”)
Powieść – panorama, obejmuje całe społeczeństwo Powieść – mikroskop, wycinek rzeczywistości , dający obraz pewnych mechanizmów społecznych
Kilku narratorów; Narrator jest subiektywny i wszechwiedzący, skryty za światem przedstawionym; mówi o ogólnej ocenie sytuacji Narrator obiektywny, charakter narodowy, ograniczony,
Ukazanie społecznych zachowań ludzi, apsekt psychologiczny Ukazanie człowieka jako części natury, istoty biologicznej, brak introspekcji (opisów stanów wewnętrznych bohaterów); bohaterowie kierują się instynktem
Port-parole – odzwierciedla poglądy autora Wierne oddawanie rzeczywistości
Ukazywanie całej społeczności Ukazywanie tylko najniższych warstw społecznych
Prawdopodobieństwo w odzwierciedlaniu (mimetyzm, weryzm) Pewność w odzwierciedlaniu
Rozmowa pozornie zależna (wewnętrzny monolog) Rola dialogu – co ludzie czują wobec siebie
Subiektywizacja opisów (przez pryzmat bohatera), demokratyzacja języka, naleciałości z innych języków Język narodowy, potoczny, ekspresyjny, wulgarny
Od ogółu do szczegółu, Od szczegółu do ogółu

Skojarz opisy naturalistyczne i realistyczne z opisem drzewa: w realizmie, zaczynamy od opisu całego drzewa, i na tej podstawie stwierdzamy wygląd liści. W naturalizmie jest odwrotnie – na podstawie liści znamy obraz całego drzewa. Warto również skojarzyć obie metody z matematycznym pojęciem fraktali – rysunków cechujących się samopodobieństwem (dowolny fragment, niezależnie od skali powiększenia, jest podobny do całości).



AntykŚredniowieczeRenesansBarokOświecenieRomantyzmPozytywizmModernizm20-lecieWspółczesność
Pozytywizm
Pozytywizm
Wypracowanie
Uploadimage
Wszystkie artykuły, obrazki i szablonyZaloguj się
NewsNowe stronyToDoCiekawe stronyEdytuj

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Also on Fandom

Random wikia