Fandom

Scratchpad

Obraz pogan i chrześcijan

215,853pages on
this wiki
Add New Page
Discuss this page0 Share

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Obraz Pogan (Rzymian)

Świat rzymski jest już światem starym (od założenia Rzymu minęło przeszło 700 lat); wyrósł on jeszcze na kulturze i religii helleńskiej. Sienkiewicz opisuje ten świat niezwykle barwnie, wykazując wiele szacunku i podziwu dla kultury rzymskiej.
Kultura Rzymu stworzyła wspaniałe dzieła sztuki – rzeźby, architektury, literatury – i myśli ludzkiej realizującej się zwłaszcza w dyscyplinach filozoficznych i prawie. Poczucie piękna, potrzeba pomnażania osiągnięć artystycznych egzystuje w tym świecie razem z drastyczną nierównością społeczną (niewolnictwo), wyzyskiem, podbojami, rzezią, tyranią.
Rzymianie zatracają poczucie umiaru. To, co rozumiano pod pojęciem swobody i przyjemności, z czasem rozmija się z prawdziwą radością życia. Rozwiązłość i rozpusta, epikurejski hedonizm, fałszywy zachwyt i morderstwo pociągają za sobą lawinę podobnych zachowań. Orgiastyczne uczty, despotyzm rządów, uzależnienie od wartości materialnych, cynizm i podstęp – to znak tamtych czasów i miejsca. Pośród Rzymian trwa wciąż kult pięknego ciała i dobrej duszy (kalos kagathos). Do głosu dochodzą ządze i niemoralnosć.
Religia starożytnych Rzymian jest często jedynie na pokaz, częstokrośc oparta na oszustwie:

"Jeśli ludzie składają jeszcze na świecie ofiary bogom, to jednak myślę, że wszyscy rozumują tak jak ja. Wszyscy! Z wyjątkiem może mulników, którzy najmują się podróżnym przy Porta Capena. Prócz Asklepiosa miałem także do czynienia i z asklepiadami, gdym zeszłego roku chorował trochę na pęcherz. Odprawiali za mnie inkubację. Wiedziałem, że to oszuści, ale również mówiłem sobie: co mi to szkodzi! Świat stoi na oszustwie, a życie jest złudzeniem. Dusza jest także złudzeniem. Trzeba mieć jednak tyle rozumu, by umieć rozróżnić złudzenia rozkoszne od przykrych.'" (Petroniusz, r.I)

Bogowie rzymscy (oraz greccy) kształtowani byli na obraz ludzi, więc są źli i mściwi. Religia wprowadzała strach i lęk. Sam Rzym jest swoistym tyglem religii - nie tylko rzymsko-greckiej czy chrześcijańskiej, ale i mitraizmu, kultu Izydy, Szymona Maga, czy nawet samego boskiego (divus) Nerona, stawiąjącego sobie świątynie i pomniki za życia.

Wydaje się, że jedynie Petroniusz był świadom upadku wielkiej kultury helleńskiej, a jego śmierć była tego symbolem:

'"Biesiadnicy jednak patząc na te dwa białe ciała, podobne do cudnych posągów, zrozumieli dobrze, że z nimi razem ginie to, co jedynie pozostało ich światu, to jest jego poezja i piękno (śmierć Eunice i Petroniusza, r. LXXIV)

Chrześcijanie

Chrześcijaństwo to religia młoda, 30 lat po śmierci Jezusa po Ziemi chodzą wciąż jego uczniowie. Świat chrześcijański nie jest aż tak barwnie odwzorowany w "Quo Vadis" jak świat pogan. Mimo to, widzimy. jak diametralnie się od niego różni.
Religia chrześcijan jest prosta i łatwa w zrozumieniu. Opiera się na cnocie i miłości, wierze i poszanowaniu iinych oraz, co najważniejsze na wybaczaniu grzechów. W przweciwieństwie do hulaszczego "życia za życia" Rzymian, chrześcijanie bardziej doceniają "życie po życiu", które będzie wyglądało tak, jak na nie zapracują. Sceny w Koloseum i ogrodach Nerona ukazują niesłychane poświęcenie i braterską miłość pierwszych chrześcijan, ich gotowość na śmierć w imię Zbawcy. W swoich decyzjach kierują się nie mądrością filozofów, lecz madrością Boga, daną im przez Apostołów. Bóg chrześcijan jest dobry i sprawiedliwy, jest człowiekiem, lecz wyrozumiałym i miłosiernym, a jego wyznawanie gwarantuje szczęście.

"Schodzą się jak zbójcy, a przecie nie wolno im zabijać, chyba, że mnie ów Lig zwiódł niezawodnie (...) Nie powinni mnie rozpoznać. Ale gdyby i poznali, to nie zabiją. To nieźli ludzie! To nawet bardzo uczciwi ludzie, których kocham i cenię." (Chilon w Ostrianum r. XX)


"Winicjusz (...) widział mnóstwo przeróżnych świątyń, poznał mnóstwo wyznań i słyszał mnóśtwo pieśni, tu jednak dopiero po raz pierwszy ujrzał ludzi wyznających bóstwo pieśnią nie dlatego, że chcieli wypełnić jakiś ustalony rytułał, ale spod serca, z takiej prawdziwej za nim tęsknoty, jaką mogą mieć dzieci za ojcem lub matką. Trzeba było być ślepym, by nie dostrzec, że ci ludzie nie tylko czili swego boga, ale go z całej duszy kochali, tego zaś Winicjusz nie widział dotąd w żadnej ziemi, w żadnej świątynii, w Rzymie bowiem i w Grecjii ci, którzy jeszcze oddawali cześć bogom, czynili to dla zjednania sobie ich pomocy lub z bojaźni, ale nikomu nie przychodziło nawet do głowy by ich kochać. (...) Ale największe zdumienie ogarnęło młodego człowieka, gdy starzec [św.Piotr] począł nauczać, że Bóg jest również wszechmiłością, kto więc kocha ludzi, ten spełnia najwyższe jego przykazanie." (Winicjusz w Ostrianum, r. XX)


Winicjusz odkrywa, że nauka chrześcijan jest mówi o tym samym co filozofowie, jednak jest zesłana przez Boga, nie przez ludzi. Chrześcijanie są cnotliwi i skromni (choć nie zawsze ubodzy - zobaczmy dom Aulusa), niektórzy są doktrynerami (przesadnie wierzącymi), jak Kryspus; wszystkich jednak łączy miłość do Boga i bliźniego.


AntykŚredniowieczeRenesansBarokOświecenieRomantyzmPozytywizmModernizm20-lecieWspółczesność
Pozytywizm
Pozytywizm
Wypracowanie
Uploadimage
Wszystkie artykuły, obrazki i szablonyZaloguj się
NewsNowe stronyToDoCiekawe stronyEdytuj

Also on Fandom

Random wikia