Obrazy dwóch mogił
From Scratchpad
W powieści „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej dwie najważniejsze sceny opisują mogiły powstańców i mogiłę legendarnych protoplastów rodu Bohatyrewiczów – Jana i Cecylii. Mogiły te oddają ducha pozytywizmu, a jednocześnie ukazują obraz Powstania styczniowego, które było rozpamiętywane jako wielki, bohaterski zryw narodowy, wyraz jedności Polaków.
„Nad Niemnem”, E. Orzeszkowa (wydane w 25 rocznicę powstania)
„Wojna” M. Konopnicka” (oraz cykl obrazów A. Grottgera pod tym samym tytułem)
„Gloria Victis”, E. Orzeszkowa
„Rozdziobią nas kruki, wrony” S.Żeromski
[edit] Mogiła powstańców:
- Nastrój: Cisza, tajemniczość, powaga (patos) – świątynia (mistycyzm) ; wszechobecny spokój i harmonia, ale i śmierć oraz historia; smutek, żałoba;
- Miejsce w którym spotyka się historia, tradycja, pamięć o powstańcach, ale i nadzieja i wiara w odrodzenie kraju; mogiła to symbol ofiary, krwi oddanej przez żołnierzy;
- Symbol koła – miejsce bezpieczeństwa, ochrony życia, ostoja;
- Dla Justyny jest to miejsce zadumy, wzruszające i wpływające na jej psychikę
- Mogiła jako monument, świadczący o klęsce powstania, o walce o ziemię;
- Nawiązania: oczyszczenie przez śmierć – Mit agrarny
[edit] Mogiła Jana i Cecylii
- Przyroda, otaczająca mogiłę: tajemnicza, budząca grozę; monumentalność natury; woda jako symbol życia i przemijania; krynica – symbol początku, źródła nadziei
- Symbol tradycji, historii, pamięci o przodkach; mitu o kresach Rzeczpospolitej;
- Mogiła jako symbol pracowitości Jana i Cecylii, ich miłości; szacunku dla ich poświęcenia; najwyższy wyraz utylitaryzmu (użyteczności przez pracę dla przyszłych pokoleń)
- Pierwotność, wolność
- Nawiązania – mit o pierwszych ludziach (księga Genesis)
- Mogiła to symbol pozytywistycznej wizji bohaterstwa – heroicznej pracy zamiast walki zbrojnej. To także symbol pozytywistycznej wizji patriotyzmu – pracy dla ojczyzny.
Obie mogiły przypominają swego rodzaju leśnie świątynie – pełne tajemniczości, religijności, przepełnione symboliką, historią i tradycją. Są to miejsca święte (Sacrum) dla całkiem zwykłych ludzi (Profanum), świadczą bowiem o ich historii i przywiązaniu do tradycji, rodziny, kraju.
Patrz: Hasła epoki
[edit] Stosunek Orzeszkowej do romantyzmu
Pisarka odnosi się niechętnie do romantyzmu. Przykładem może być np. Emilia Korczńska, zaczytana w romansach, tkwiąca w iluzorycznym świecie wyobraźni. Także Zygmunt Korczyński, artysta, który potrzebuje Paryża, by tworzyć. Autorka nie drwi bynajmniej z samego romantyzmu, lecz z bierności jego wyznawców. Inny, znaczenie głębszy sens minionej epoki ujawnia się w scenie mogiły powstańców. Tam, romantyczny patriotyzm, wraz z opisem przyrody opiewa piękno świata i poświęcenie bohaterów.
 | Wszystkie artykuły, obrazki i szablony • Zaloguj się News • Nowe strony • ToDo • Ciekawe strony • |
