Fandom

Scratchpad

Pozytywizm

221,969pages on
this wiki
Add New Page
Discuss this page0 Share

Wprowadzenie

Pozytywizm w Europie rozpoczął się ok. roku 1850 – wtedy to Gustaw Coubert zaprezentował wystawę „realizm” i odtąd, to hasło stało się metodą twórczą. Lata 1880 to dominacja naturalizmu;

Są to daty umowne: z pozytywizmem (zwanym też realizmem) w Europie mamy do czynienia od polowy XIX w. (rok 1850) do lat 80. (kiedy to literaturę zdominował nurt zwany naturalizmem). Badacze przyjęli powyższy podział ze względu na nasilenie się w połowie wieku nowych tendencji filozoficznych, ogłoszenie programu młodych twórców (m.in. Flauberta) - fakt, że od roku 1850 realizm stał się hasłem programowym i metodą twórczą. Oczywiście, te daty nie są ścisłe -w latach 30. XIX stulecia (a zatem w dobie romantyzmu) tworzyli wielkie powieści realistyczne Stendhal i Balzak. Był to jeszcze romantyzm, a realiści już pisali - obserwujemy zatem współbrzmienie nurtu romantycznego i realistycznego. Romantyzm europejski był bardziej ulotny, nie tak silny jak romantyzm polski.

Pochodzenie nazwy

Od tytułu dzieła jednego z głównych filozofów nowej epoki - czyli od Wykładów filozofii pozytywnej Augusta Comte'a. Wykłady owe zawierały i wyjaśniały zasady nowego myślenia o świecie, August Comte zapoczątkował szereg teoretycznych wypowiedzi pozytywistycznych. Pozytywny - oznaczało dla ówczesnych ludzi: realny, praktyczny, życiowy, a nie cudowny. Dziś słowo to ma inny sens, pozytywny to dla nas - dodatni, dobry. Element realności i praktyczności pozostał tylko w nazwie epoki - pozytywizm.

Co znaczy "pozytywny" według Comte'a?

  • Pozytywny - czyli realny, w opozycji do opartego na cudowności i fantazji
  • Pozytywny - czyli użyteczny
  • Pozytywny - czyli konstruktywny, budujący; w opozycji do negatywnego, burzącego
  • Pozytywny - czyli społeczny, a nie jednostkowy
  • Pozytywny - czyli pewny i określony

Hasła pozytwizmu

Patrz artykuł Hasła Pozytywizmu

Sytuacja polityczna

W Polsce pozytywizm zaczyna się od klęski powstania styczniowego, 1863-64 aż do ok. 1890 – umowny początek „Młodej Polski”; Powstanie wybuchło 22 I 1863, poprzedzone było branką młodych mężczyzn do rosyjskiej armii, celem uszczuplenia oddziałów polskich.

Apologia postania styczniowego: było ono postrzegane, jako wielka klęska, ale jednocześnie jako wielki zryw narodowo-wyzwoleńczy.

Konsekwencje:

  • konfiskaty majątków szlachty (tym , którym udowodniono udział)
  • zsyłki na Sybir
  • uwłaszczenie chłopów 1864 r.
  • tragiczna sytuacja materialna, szczególnie trudna sytuacja kobiet.

Uwłaszczenie chłopów

danie ziemi chłopom na własność; to czy dostaną ziemie, bazowało na wynikach powstania; nie regulowano spraw prawnych między dworem a wsią; chłopi domagali się ziem, dziedzice uzurpują prawa; wytwarza się konflikt między szlachta ziemiańską, a chłopami (ta pierwsza przerodzi się w inteligencję)

Sytuacja w Zaborze Rosyjskim (Warszawa, Kraj Nadwiślański); intensywna rusyfikacja szkół, wzrost cenzury; Jednocześnie Warszawa staje się centrum kulturalno-gospodarczym kraju, ponieważ otworzono granice polsko-rosyjską.

Sytuacja w Zaborze Pruskim (Śląsk, Wielkopolska); intensywna germanizacja; wykulturowienie; korzystanie z zasobów gospodarczych Polski (tereny Śląska)

Galicja – najsłabsza gospodarczo, panuje tam względny spokój

Tymczasem, Europa przeżywa rozkwit techniczny i cywilizacyjny ; powszechna industrializacja i rozwój nauki prowadzi do znacznej poprawy jakości życia i rozwoju miast.

Główni twórcy pozytywizmu

Patrz artykuł Twórcy europejskiego pozytywizmu

Kalendarium epoki

WYDARZENIA NA ŚWIECIE:

  • 1861 – 65 wojna secesyjna w Ameryce
  • 1862 Otto Bismarck kanclerzem Prus
  • 1864 I Międzynarodówka
  • 1867 powstanie monarchii Austro – Węgierskiej
  • 1870 wojna Prus i Francji
  • 1877 wojna Rosji z Turcją
  • 1889 II Międzynarodówka

WYDARZENIA W POLSCE:

  • 1864 klęska powstania styczniowego
  • 1866 autonomia Galicji
  • 1873 Kulturkampf w zaborze pruskim
  • 1876 rusyfikacja sądownictwa
  • 1879 utworzenie Muzeum Narodowego w Krakowie
  • 1882 początek działalności partii socjalistycznej ,,Proletariat” L. Waryńskiego

OSIĄGNIĘCIA NAUKI I TECHNIKI:

  • 1853 lampa naftowa
  • 1861 rower
  • 1862 lodówka
  • 1863 I-a linia metra w Londynie
  • 1866 dynamit ( Nobel )
  • 1867 maszyna do pisania ( Remington )
  • 1869 Kanał Sueski, okresowy układ pierwiastków ( Mendelejew ), odkurzacz
  • 1870 odkrycie Troi ( Schliemann )
  • 1871 teoria Darwina
  • 1876 telefon ( Bell )
  • 1877 fonograf ( Edison )
  • 1879 żarówka ( Edison )
  • 1880 odkrycie prątków gruźlicy ( Koch ), szczepionka ( Pasteur )
  • 1885 silnik samochodowy ( Daimler, Benz ), zastosowanie szczepionki Pasteura
  • 1889 wieża Eiffla
  • 1895 promienie Roentgena, kinematograf ( bracia Lumiere )
  • 1898 odkrycie radu i polonu ( M.Skłodowska- Curie i P. Curie ),radiotelegraf (Marconi )

Rozwój publicystyki i prasy w epoce realizmu

Rola pisarza – jest badaczem rzeczywistości (realizm i naturalizm); ma za zadanie wiernie opisywać rzeczywistość, mniej wizjonerstwa, więcej spostrzegawczości (mimesis, naśladowanie z prawdopodobieństwem); Prasa i teksty miały być użyteczne dla czytelnika (społeczeństwa), musiały więc o nich mówić, poruszać ich problemy, nawiązywać współpracę między poszczególnymi klasami społecznymi.

Inspiracje artystów:

  • życie codzienne (pragmatyzm)
  • relacje międzyludzkie, między klasami społecznymi

Co się liczy:

  • szczegółowość i mnogość opisów
  • mało symboliki
  • wierność rzeczywistości

W prasie:

Porównanie romantyzmu i pozytywizmu

Romantyzm Pozytywizm
dominacja poezji i dramatu w literaturze dominacja prozy (powieść, nowela, opowiadanie)
serce, uczucie, wiara wiedza, scjentyzm
dusza rozum
fantastyka realizm
idea: .mierz siły na zamiary" praktycyzm, utylitaryzm
idea walki idea pracy
ekspresja i wyobraźnia w sztuce poeta - mistrz, wódz, indywidualista twórca - w służbie idei społecznych reform i potrzebnych ideałów
profetyzm, mistycyzm agnostycyzm
natura - wielkim tematem literatury miasto, cywilizacja jako nowe tematy literatury



AntykŚredniowieczeRenesansBarokOświecenieRomantyzmPozytywizmModernizm20-lecieWspółczesność
Pozytywizm
Pozytywizm
Wypracowanie
Uploadimage
Wszystkie artykuły, obrazki i szablonyZaloguj się
NewsNowe stronyToDoCiekawe stronyEdytuj

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.