Fandom

Scratchpad

Pozytywizm

216,223pages on
this wiki
Add New Page
Discuss this page0 Share

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Wprowadzenie

Pozytywizm w Europie rozpoczął się ok. roku 1850 – wtedy to Gustaw Coubert zaprezentował wystawę „realizm” i odtąd, to hasło stało się metodą twórczą. Lata 1880 to dominacja naturalizmu;

Są to daty umowne: z pozytywizmem (zwanym też realizmem) w Europie mamy do czynienia od polowy XIX w. (rok 1850) do lat 80. (kiedy to literaturę zdominował nurt zwany naturalizmem). Badacze przyjęli powyższy podział ze względu na nasilenie się w połowie wieku nowych tendencji filozoficznych, ogłoszenie programu młodych twórców (m.in. Flauberta) - fakt, że od roku 1850 realizm stał się hasłem programowym i metodą twórczą. Oczywiście, te daty nie są ścisłe -w latach 30. XIX stulecia (a zatem w dobie romantyzmu) tworzyli wielkie powieści realistyczne Stendhal i Balzak. Był to jeszcze romantyzm, a realiści już pisali - obserwujemy zatem współbrzmienie nurtu romantycznego i realistycznego. Romantyzm europejski był bardziej ulotny, nie tak silny jak romantyzm polski.

Pochodzenie nazwy

Od tytułu dzieła jednego z głównych filozofów nowej epoki - czyli od Wykładów filozofii pozytywnej Augusta Comte'a. Wykłady owe zawierały i wyjaśniały zasady nowego myślenia o świecie, August Comte zapoczątkował szereg teoretycznych wypowiedzi pozytywistycznych. Pozytywny - oznaczało dla ówczesnych ludzi: realny, praktyczny, życiowy, a nie cudowny. Dziś słowo to ma inny sens, pozytywny to dla nas - dodatni, dobry. Element realności i praktyczności pozostał tylko w nazwie epoki - pozytywizm.

Co znaczy "pozytywny" według Comte'a?

  • Pozytywny - czyli realny, w opozycji do opartego na cudowności i fantazji
  • Pozytywny - czyli użyteczny
  • Pozytywny - czyli konstruktywny, budujący; w opozycji do negatywnego, burzącego
  • Pozytywny - czyli społeczny, a nie jednostkowy
  • Pozytywny - czyli pewny i określony

Hasła pozytwizmu

Patrz artykuł Hasła Pozytywizmu

Sytuacja polityczna

W Polsce pozytywizm zaczyna się od klęski powstania styczniowego, 1863-64 aż do ok. 1890 – umowny początek „Młodej Polski”; Powstanie wybuchło 22 I 1863, poprzedzone było branką młodych mężczyzn do rosyjskiej armii, celem uszczuplenia oddziałów polskich.

Apologia postania styczniowego: było ono postrzegane, jako wielka klęska, ale jednocześnie jako wielki zryw narodowo-wyzwoleńczy.

Konsekwencje:

  • konfiskaty majątków szlachty (tym , którym udowodniono udział)
  • zsyłki na Sybir
  • uwłaszczenie chłopów 1864 r.
  • tragiczna sytuacja materialna, szczególnie trudna sytuacja kobiet.

Uwłaszczenie chłopów

danie ziemi chłopom na własność; to czy dostaną ziemie, bazowało na wynikach powstania; nie regulowano spraw prawnych między dworem a wsią; chłopi domagali się ziem, dziedzice uzurpują prawa; wytwarza się konflikt między szlachta ziemiańską, a chłopami (ta pierwsza przerodzi się w inteligencję)

Sytuacja w Zaborze Rosyjskim (Warszawa, Kraj Nadwiślański); intensywna rusyfikacja szkół, wzrost cenzury; Jednocześnie Warszawa staje się centrum kulturalno-gospodarczym kraju, ponieważ otworzono granice polsko-rosyjską.

Sytuacja w Zaborze Pruskim (Śląsk, Wielkopolska); intensywna germanizacja; wykulturowienie; korzystanie z zasobów gospodarczych Polski (tereny Śląska)

Galicja – najsłabsza gospodarczo, panuje tam względny spokój

Tymczasem, Europa przeżywa rozkwit techniczny i cywilizacyjny ; powszechna industrializacja i rozwój nauki prowadzi do znacznej poprawy jakości życia i rozwoju miast.

Główni twórcy pozytywizmu

Patrz artykuł Twórcy europejskiego pozytywizmu

Kalendarium epoki

WYDARZENIA NA ŚWIECIE:

  • 1861 – 65 wojna secesyjna w Ameryce
  • 1862 Otto Bismarck kanclerzem Prus
  • 1864 I Międzynarodówka
  • 1867 powstanie monarchii Austro – Węgierskiej
  • 1870 wojna Prus i Francji
  • 1877 wojna Rosji z Turcją
  • 1889 II Międzynarodówka

WYDARZENIA W POLSCE:

  • 1864 klęska powstania styczniowego
  • 1866 autonomia Galicji
  • 1873 Kulturkampf w zaborze pruskim
  • 1876 rusyfikacja sądownictwa
  • 1879 utworzenie Muzeum Narodowego w Krakowie
  • 1882 początek działalności partii socjalistycznej ,,Proletariat” L. Waryńskiego

OSIĄGNIĘCIA NAUKI I TECHNIKI:

  • 1853 lampa naftowa
  • 1861 rower
  • 1862 lodówka
  • 1863 I-a linia metra w Londynie
  • 1866 dynamit ( Nobel )
  • 1867 maszyna do pisania ( Remington )
  • 1869 Kanał Sueski, okresowy układ pierwiastków ( Mendelejew ), odkurzacz
  • 1870 odkrycie Troi ( Schliemann )
  • 1871 teoria Darwina
  • 1876 telefon ( Bell )
  • 1877 fonograf ( Edison )
  • 1879 żarówka ( Edison )
  • 1880 odkrycie prątków gruźlicy ( Koch ), szczepionka ( Pasteur )
  • 1885 silnik samochodowy ( Daimler, Benz ), zastosowanie szczepionki Pasteura
  • 1889 wieża Eiffla
  • 1895 promienie Roentgena, kinematograf ( bracia Lumiere )
  • 1898 odkrycie radu i polonu ( M.Skłodowska- Curie i P. Curie ),radiotelegraf (Marconi )

Rozwój publicystyki i prasy w epoce realizmu

Rola pisarza – jest badaczem rzeczywistości (realizm i naturalizm); ma za zadanie wiernie opisywać rzeczywistość, mniej wizjonerstwa, więcej spostrzegawczości (mimesis, naśladowanie z prawdopodobieństwem); Prasa i teksty miały być użyteczne dla czytelnika (społeczeństwa), musiały więc o nich mówić, poruszać ich problemy, nawiązywać współpracę między poszczególnymi klasami społecznymi.

Inspiracje artystów:

  • życie codzienne (pragmatyzm)
  • relacje międzyludzkie, między klasami społecznymi

Co się liczy:

  • szczegółowość i mnogość opisów
  • mało symboliki
  • wierność rzeczywistości

W prasie:

Porównanie romantyzmu i pozytywizmu

Romantyzm Pozytywizm
dominacja poezji i dramatu w literaturze dominacja prozy (powieść, nowela, opowiadanie)
serce, uczucie, wiara wiedza, scjentyzm
dusza rozum
fantastyka realizm
idea: .mierz siły na zamiary" praktycyzm, utylitaryzm
idea walki idea pracy
ekspresja i wyobraźnia w sztuce poeta - mistrz, wódz, indywidualista twórca - w służbie idei społecznych reform i potrzebnych ideałów
profetyzm, mistycyzm agnostycyzm
natura - wielkim tematem literatury miasto, cywilizacja jako nowe tematy literatury



AntykŚredniowieczeRenesansBarokOświecenieRomantyzmPozytywizmModernizm20-lecieWspółczesność
Pozytywizm
Pozytywizm
Wypracowanie
Uploadimage
Wszystkie artykuły, obrazki i szablonyZaloguj się
NewsNowe stronyToDoCiekawe stronyEdytuj

Also on Fandom

Random wikia