Fandom

Scratchpad

Problem antysemityzmu i program asymilacji Żydów

215,809pages on
this wiki
Add New Page
Discuss this page0 Share

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Problem antysemityzmu i program asymilacji Żydów

Tło historyczne

W 1881 r. miały miejsce w Warszawie masowe antysemickie rozruchy. Ludzie obarczali Żydów winami, jakie w istocie przyniósł kapitalizm; od 1862 r. Żydzi mogli się osiedlać na ziemiach polskich; przybywali oni tu masowo po wysiedleniach z Rosji. Propaganda kapitalistyczna wykorzystała rosnącą konkurencję, by zdyskredytować swoich przeciwników.

Stosunek bohaterów do Żydów:

  • Chłopcy i proboszcz: młodzi chłopcy żartują sobie z religijności Mendla, proboszcz, kłaniając się, oddaje szacunek „starszym braciom w wierze”
  • Dependent: nieco „głupkowaty”, nie rozumie ani sytuacji, ani jej powagi.
  • Zegarmistrz: bezmyślny, ograniczony, przedstawiciel mieszczańskiego kołtuństwa, poddaje się antysemickiej agitacji, rozpowszechnia fałszywe oskarżenia i stereotypy („Żyd jest zawsze Żydem”, „Każdy Żyd ma swoje wykręty”) – używa argumentacji „nie, bo nie”; zegarmistrz uważa, że Żydzi są obcy, nawet jeśli się tu urodzili
  • Student: Radzi Mendlowi, by uciekał; szorstki w rozmowach, z początku wydaje się być obojętny, nie próbuje nawet ratować Mendla, dopiero pod koniec utworu heroicznie broni domu Mendla oraz opiekuje się Jakubem.
  • Kobiety: chcą ratować Mendla, stawiając w oknie krzyżyk – Mendel odmawia ratunku „cudzą świętością”
  • Tłum – rozszalały tłum pijaków i antysemitów, który niczym hordy zwierząt niszczy żydowskie mieszkania i stragany. (opis naturalistyczny)

Mendel stara się przekonać innych o zaletach asymilacji, mówi o swej ciężkiej pracy, o swym przywiązaniu do Polski; w inteligentny i niezwykle błyskotliwy sposób kontruje zarzuty zegarmistrza o „inności” Żydów:

„...wszyscy ludzie są od jednego Ojca... i wszyscy ludzie kochać się mają jak bracia....”

Mendel prezentuje postawę prawdziwego, gorąco oddanego swej wierze Żyda: nie ucieka przed tłumem, nie daje się ratować kobietom. Jest niezwykle silnym psychicznie człowiekiem, który nie ugina się pod naciskami innych i jest wierny swoim ideałom i religii.


Stosunek Mendla do Warszawy

Mendel utożsamia się z mieszkańcami Warszawy – tu pochowani są jego krewni, tu pracuje, tu ma przyjaciół, tu Jakub chodzi do szkoły. Mendel szuka tu swej historii, tożsamości. Kształtuje Jakuba na porządnego, dobrego, pracowitego obywatela, ale nie zapomina o krzewieniu w nim kultury żydowskiej i szacunku dla niej. Wydarzenia sprawiają jednak, że Warszawa znika z serca Mendla, gdyż jest to miasto pełne nietolerancji i ciemnoty.

Przesłanie utworu

Mendel Gdański” ukazuje klęskę społeczeństwa polskiego i żydowskiego. Żydzi ponoszą klęskę materialną, związaną z niszczeniem mienia, oraz psychologiczną (szykanowanie, antysemityzm, prześladowanie). Polacy zaś okazują się być nietolerancyjni, głusi na potrzeby innych, i po raz kolejny w historii – okazują się być papugami, powtarzającymi zasłyszane hasła....


AntykŚredniowieczeRenesansBarokOświecenieRomantyzmPozytywizmModernizm20-lecieWspółczesność
Pozytywizm
Pozytywizm
Wypracowanie
Uploadimage
Wszystkie artykuły, obrazki i szablonyZaloguj się
NewsNowe stronyToDoCiekawe stronyEdytuj

Also on Fandom

Random wikia