Fandom

Scratchpad

Stańczycy

219,502pages on
this wiki
Add New Page
Discuss this page0 Share

"Stańczycy" - ugrupowanie polityczne w Galicji Zachodniej, powstałe w latach 60. XIX w. Nazwa wzięta od pamfletu politycznego Teka Stańczyka (1869), opublikowanego na łamach "Przeglądu Polskiego". Do tego konserwatywnego stronnictwa należeli m.in. Stanisław Koźmian, Stanisław hr. Tarnowski i Józef Szujski.

Ideologia

Opublikowanie "Teki Stańczyka miało wyrwać polskie społeczeństwo z marazmu i skrytykować idee powstańcze, obecne wciąż w głowach demagogów, ośmieszyć tzw. tromtadrację, polegającą na nieustannym i jałowym celebrowaniu rocznic i obchodów narodowych - przeciwstawiając temu wszystkiemu ideę patriotyzmu rozumnego i odpowiedzialnego. Zdaniem autorów „Teki”, zrywy niepodległościowe wynikały z polskiej skłonności do anarchii. Pomimo tych poglądów, konserwatyści poparli Powstanie styczniowe w 1864 roku, licząc na umiędzynarodowienie sprawy polskiej przez Francję, Anglię i Austrię; liczyli na przerodzenie się lada dzień interwencji dyplomatycznej w zbrojną.Wszyscy też ponieśli tego kroku konsekwencje, zwłaszcza Tarnowski, który stracił w potyczce brata, a sam spędził w austriackim więzieniu ponad 1,5 roku.
W wyniku tego, konserwatyści głosili hasła ugodowej polityki wobec państwa zaborczych, w szczególności Austrii, która dawała pewną autonomię Galicji. Wbrew jednak obiegowym, a skrajnie uproszczonym opiniom koncepcja trójlojalizmu (zwłaszcza jeśli rozumieć ją na sposób czynny i uprzedzająco-deklaratywny) nie była akceptowana do końca nawet w najściślejszym gronie Stańczyków. Otwarcie dystansował się od niej Szujski, który w liście otwartym do Leona Bilińskiego (1882 r.) oświadczał, iż nie pojmuje możliwości kompromisu z trzema rządami na raz, nawet gdyby to było pożądane, i zaznaczał, że walka z Rosją pozostaje naszym zadaniem dziejowym.
W 1879 roku Michał Bobrzyński, utalentowany polityk, niespełna 30-letni profesor opublikował najsłynniejszy manifest tzw. krakowskiej szkoły historycznej i wiązanego z tą szkołą pojęcia 'pesymizmu' historycznego - "Dzieje Polski w zarysie". Dzieło to nie było aż tak pesymistyczne jak poprzednio publikowane prace, brak tu było charakterystycznych dla starszych Stańczyków ujęć metafizyczno-religijnych. Bobrzyński nie rozprawiał o błędach i winach w kategoriach moralnych, czy o sprzeniewierzeniu się przez naród nakazom Opatrzności; analizował i piętnował wyłącznie błędy polityczne.

Bibliografia

Linki zewnętrzne


AntykŚredniowieczeRenesansBarokOświecenieRomantyzmPozytywizmModernizm20-lecieWspółczesność
Modernizm (Młoda Polska)
Modernizm
Wypracowanie
Uploadimage
Wszystkie artykuły, obrazki i szablonyZaloguj się
NewsNowe stronyToDoCiekawe stronyEdytuj

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Also on Fandom

Random wikia