Fandom

Scratchpad

Stańczycy

215,688pages on
this wiki
Add New Page
Discuss this page0 Share

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

"Stańczycy" - ugrupowanie polityczne w Galicji Zachodniej, powstałe w latach 60. XIX w. Nazwa wzięta od pamfletu politycznego Teka Stańczyka (1869), opublikowanego na łamach "Przeglądu Polskiego". Do tego konserwatywnego stronnictwa należeli m.in. Stanisław Koźmian, Stanisław hr. Tarnowski i Józef Szujski.

Ideologia

Opublikowanie "Teki Stańczyka miało wyrwać polskie społeczeństwo z marazmu i skrytykować idee powstańcze, obecne wciąż w głowach demagogów, ośmieszyć tzw. tromtadrację, polegającą na nieustannym i jałowym celebrowaniu rocznic i obchodów narodowych - przeciwstawiając temu wszystkiemu ideę patriotyzmu rozumnego i odpowiedzialnego. Zdaniem autorów „Teki”, zrywy niepodległościowe wynikały z polskiej skłonności do anarchii. Pomimo tych poglądów, konserwatyści poparli Powstanie styczniowe w 1864 roku, licząc na umiędzynarodowienie sprawy polskiej przez Francję, Anglię i Austrię; liczyli na przerodzenie się lada dzień interwencji dyplomatycznej w zbrojną.Wszyscy też ponieśli tego kroku konsekwencje, zwłaszcza Tarnowski, który stracił w potyczce brata, a sam spędził w austriackim więzieniu ponad 1,5 roku.
W wyniku tego, konserwatyści głosili hasła ugodowej polityki wobec państwa zaborczych, w szczególności Austrii, która dawała pewną autonomię Galicji. Wbrew jednak obiegowym, a skrajnie uproszczonym opiniom koncepcja trójlojalizmu (zwłaszcza jeśli rozumieć ją na sposób czynny i uprzedzająco-deklaratywny) nie była akceptowana do końca nawet w najściślejszym gronie Stańczyków. Otwarcie dystansował się od niej Szujski, który w liście otwartym do Leona Bilińskiego (1882 r.) oświadczał, iż nie pojmuje możliwości kompromisu z trzema rządami na raz, nawet gdyby to było pożądane, i zaznaczał, że walka z Rosją pozostaje naszym zadaniem dziejowym.
W 1879 roku Michał Bobrzyński, utalentowany polityk, niespełna 30-letni profesor opublikował najsłynniejszy manifest tzw. krakowskiej szkoły historycznej i wiązanego z tą szkołą pojęcia 'pesymizmu' historycznego - "Dzieje Polski w zarysie". Dzieło to nie było aż tak pesymistyczne jak poprzednio publikowane prace, brak tu było charakterystycznych dla starszych Stańczyków ujęć metafizyczno-religijnych. Bobrzyński nie rozprawiał o błędach i winach w kategoriach moralnych, czy o sprzeniewierzeniu się przez naród nakazom Opatrzności; analizował i piętnował wyłącznie błędy polityczne.

Bibliografia

Linki zewnętrzne


AntykŚredniowieczeRenesansBarokOświecenieRomantyzmPozytywizmModernizm20-lecieWspółczesność
Modernizm (Młoda Polska)
Modernizm
Wypracowanie
Uploadimage
Wszystkie artykuły, obrazki i szablonyZaloguj się
NewsNowe stronyToDoCiekawe stronyEdytuj

Also on Fandom

Random wikia