Fandom

Scratchpad

Symbolika "Wesela"

215,674pages on
this wiki
Add New Page
Discuss this page0 Share

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

← "Wesele", jego bohaterowie i kompozycja Symbolika "Wesela" i jego bohaterów
Strona główna
Ocena chłopów i inteligencji

Symbolika w "Weselu jest bardzo bogata, tworzą ją sceny wizyjne i osoby dramatu, niekiedy wieloznaczne wypowiedzi i przedmioty-symbole. To sprawia, że o "Weselu" możemy mówić jako o dramacie symbolicznym.

Symbole występujące w "Weselu"

Postaci

Chocholy
  • Chochoł to krzak róży, owinięty na zimę, by nie zamarzł - oznacza martwicę, odzwierciedlenie dekadenckiej niemocy, stan letargu społeczeństwa, pogrzebaną sprawę narodową. Na scenę wnosi on przede wszystkim marazm, uśpienie. Z drugiej jednak strony, na wiosnę stanie się znów pięknym krzakiem różanym, Chochoł może więc symbolizować odrodzenie się Polski (motyw antycznego odradzania się świata).
    • Chochoł jest również inicjatorem "chocholego tańca" - symbolu pogrążenia się i zatracenia, niczym średniowieczna Śmierć zaprasza do swojego korowodu przedstawicieli wszystkich stanów. Błędne koło taneczników staje się wielką metaforą dla zamkniętego kręgu społecznej bierności, niesposobnej do wyzwoleńczego czynu. Wedle wierzeń, pogańscy guślarze kreśląc koło wokół człowieka unieruchamiali go.
Szopka
  • Stańczyk - ostatni trefniś Jagiellonów to symbol mądrości i troski o ojczyznę, skrytej pod błazeńską czapką. Podobnie jak na wielu jego przedstawieniach, tu także wydaje się być zasmucony sytuacją Polski. Zobacz:Kto się komu pojawia w "Weselu"?
Zawisza Grunwald
  • Rycerz (Zawisza Czarny) - Symbol działania, waleczności, skonfrontowanej z młodopolską niechęcią do działania i marazmem, w szczególności obecnymi w poezji.
  • Hetman - symbol zdrady narodowej, zaprzedania Polski za pieniądze. Objawiając się Panu Młodemu uświadamia, że jego fascynacja wsią i ożenek z chłopką to zdrada swojej klasy społecznej.
  • Upiór (Jakub Szela) - symbol kainowego piętna między szlachtą a chłopstwem. mroczne echo rabacji galicyjskiej, która w 1846 roku podzieliła dwie sporne grupy społeczne. Jego obecność w "Weselu" świadczy o ciągłej obecności podziałów i dawnych urazów.
  • Jasiek - symbol chłopa który wybrał prywatę, zamiast dobra narodowego; naiwny, łatwy do manipulacji (scena z kosami); symbol nieświadomości i nieprzygotowania do walki.

Przedmioty

  • Złoty róg - symbol rozpoczynającego się powstania, symbol zagrzewania do walki. Młodopolskim artystom, zafascynowanym tematyką góralską nie była obca legenda o uśpionych rycerzach z Tatr (Kazimierz Przerwa-Tetmajer, "Na skalnym Podhalu"). Dźwięk rogu miał owych rycerzy właśnie obudzić. Złoty róg jest również symbolem przegranej sprawy narodowej, ponieważ w krytycznej chwili Jaśko gubi róg schylając się po, ważniejszą dla niego, czapkę z pawich piór. Złoty róg pojawia się też w "Rocie" Marii Konopnickiej ("Pójdziem, gdy zabrzmi złoty róg...")
  • Pawie pióra - symbol dumy i pychy narodowej, symbol prywaty. Jaśko wyciągając ręce po "swoje" gubi złoty róg. Scena ta przestrzega nas przed stawianiem własności prywatnej ponad sprawę narodową .
  • Złota Podkowa - symbol szczęścia zachowanego na później; w dramacie koń Wernyhory gubi podkowę, a przezorna Gospodyni wkłada ją do kufra. Może to oznaczać szczęście "zachowane na przyszłość", którego czas jeszcze nie nadszedł; Może to być jednak symbol chciwości chłopów, ich egoizmu, szczęścia zachowanego dla siebie, a nie dla ogółu. Złota podkowa to także jedyny namacalny ślad po wizycie Wernyhory - gdyby nie został schowany, być może przywróciłby wiarę u weselników...
  • Bronowicka Chata - symbol Polski, "przymierze" między chłopstwem, a inteligencją. W chacie Włodzimierza Tetmajera znalazły się najważniejsze charaktery epoki: artyści, dziennikarze, chłopi. Boy-Żeleński przyrównuje bronowicką chatę do nowego Soplicowa, realizującego mit polskiej wsi - Arkadii
  • Kaduceusz Polski - laska błazeńska, którą ofiarowuje Dziennikarzowi Stańczyk. Kaduceusz był atrybutem greckiego Hermesa - to zwieńczona skrzydłami laska, wokół której owinięte są dwa węże. Stańczyk ofiarowuje ją Dziennikarzowi, mówiąc: "Mąć nim wodę! Mąć!" - Dziennikarz ma za zadanie poruszyć "stęchłą wodę", symbolizującą polski marazm. Pamiętajmy jednak, że to laska błazeńska, a błazen mówi zawszę połowę prawdy - Dziennikarz jest więc takim błaznem, widzącym i opisującym jedynie bardziej pesymistyczną połowę życia; patrzy w przeszłość, zamiast naprawiać błędy teraźniejszości - podarunek jest więc niezwykle ironiczny.

Sceny

  • Scena "zasłuchania" (akt III, sc.33-35) - symbol marazmu i uśpienia, oczekiwania na mitycznego bohatera, który miałby zbawić Polskę i wyswobodzić ją z niewoli; ukazany został tu upadek mitu o romantycznej wizji o cudownym ocaleniu narodu
  • Scena z kosami (akt III, sc. 37) - nawiązanie do rabacji galicyjskiej; Jasiek symbolicznie wyjmuje zasłuchanym weselnikom kosy z rąk i odkłada je w kąt; robi to na polecenie Chochoła, który każe mu także namalować na czołach weselników koła - guślarze wierzyli, że otaczając ludzi kołami można ich zahipnotyzować. Ten sam motyw pojawia się podczas chocholego tańca.


Zobacz

Bibliografia

  • "Młoda Polska - literatura polska", PZWS, Warszawa 1972
  • Lesław Eustachiewicz "Młoda Polska. Charakterystyka okresu i wybór tekstów", WSiP, Warszawa 1982
  • "Cogito:Jak odpowiadać z polskiego? klasa 3"

AntykŚredniowieczeRenesansBarokOświecenieRomantyzmPozytywizmModernizm20-lecieWspółczesność
Modernizm (Młoda Polska)
Modernizm
Wypracowanie
Uploadimage
Wszystkie artykuły, obrazki i szablonyZaloguj się
NewsNowe stronyToDoCiekawe stronyEdytuj

Also on Fandom

Random wikia